Dificultades

cascarilla-de-cacao si si.jpg

“Había que ter fame para comer esa comida, dábannos cascarilla, e tíñamos unha despensa que compartíamos cos preso comúns, por iso tíñamos tanta aceptación”

Ricardo Aneiros Cribeiro, ferrolán, no cárcere de Coruña no 1968 xuzgado no TOP pola folga de Pysbe

de: BLANCO CARBALLO, Antonio : Biografías obreiras de Ferrol (vol II). Fundación 10 de Marzo, Compostela, 2012.

Vida solidaria e clases

gris

“Había  xente desapegada como Álvarez Areces, Rafael Bárez, Pillado, Miramontes e daban clase de inglés , ruso, facían teatro, revistas de prensa, foros políticos e cociña baixo as ordes estrictas do vello Loureiro. Era una vida marabillosa mentras o que pasaba fora era de espanto” 

Jose Torregrosa( preso no ano 1972)

De: BLANCO CARBALLO, Antonio : Biografías obreiras de Ferrol (vol II). Fundación 10 de Marzo, Compostela, 2012.

“Fueron tiempos muy raros”

Poema adicado a Pepín da Lejía

si WJMU_purificador_de_aire

Fueron  Tiempos Muy Raros

Te tocó una época,
Que nadie la querría ,
Y cuando la miramos ,
Apenas comprendemos.

Todo en la vieja Europa ,
Dividida en pedazos,
Cada pedazo un mundo,
De lealtades raras.

Y fue ese tu mundo
Cuando aun balbuceabas.

Extraño que los niños
Accedieran a ello
Pero a ti te paso.

Venias de una raza
De socialista “a secas ”
Como daba en llamarse ,
Araquistain al frente ,
Aquí muy poco Marx.

Eran otros autores
Los que tu seguirías .
Autores humanistas
Franceses y alemanes,
Tu padre los leía ,
También los comentaba.

Seguir lendo

Un reloxio, unhas moedas e as fotos dos esposos

IMG_20160419_184353           IMG_20160419_184908

José Villaverde Velo era o importante dirixente da Confederación Rexional Galaica, nacido en Santiago en 1894 foi residir a Coruña e participou en numerosos actos, congresos e reunións nacionais da CNT. Co golpe de estado foi detido o 4 de agosto de 1936 e levado á prisión provincial.

Despois de cuarenta días foi requerido para un “translado” e sabendo que significaba ser levado a un lugar para ser asesiñado, entregou a un guardia da prisión as súas pertenzas para seran entregadas á súa querida esposa Palmira.

IMG_20160419_184535

O corpo destrozado de José Villaverde apareceu o 24 de septembre nun lugar de  Oseira , no municipio de Arteixo (A Coruña).

A familia sempre conservou eses recordos.

 

Entrada no cárcere

si chainlink-832260_960_720“Ingresé en la cárcel, como digo. Se trataba ya de un territorio conocido.

Pero lo hacía ahora en una situación nueva, tras unos acontecimientos cuya noticia estaba recorriendo el mundo: las manifestaciones de condena al régimen franquista por su crimen se sucedían en los cuatro puntos cardinales.

La idea preconcebida al entrar era que me encontraría a muchísima gente que, en otras circunstancias, no hubieran estado presentes.

Se hacía palpable que se había producido una enorme redada.72 rafael pilladoComo en ocasiones anteriores, tras el registro de mis pertenencias, se me confinó en una de las celdas de “periodo”. Si, en las anteriores circunstancias, permitieron que uno de los presos políticos que ya estaban allí nos viniese a saludar, en esta ocasión fueron varios los que formaban el comité de recepción: nos trajeron toda clase de víveres y algunos libros para leer.

 

La compañía no podía ser mejor: ¡estábamos en familia…!”

De: PILLADO, Rafael : Latidos de Vida y de Conciencia. Ed. Fuxo Buxan, Ferrol, 2012

Chao: Humor e liberdade

Recolleita dos anos sesenta na cidade da Coruña a partir do libro As voces baixas, de Manuel Rivas.

carcerecoruña Mada Carballeira (32)

Aló polos anos 60, na longa noite de pedra, moitos domingos pola mañá subía pola Zapateira, que daquela era selva, un mozo cun libro na man. Era veciño de Castro de Elviña. Chamábase Manuel Bermúdez, mais era coñecido como Chao, o fillo de Pai-Pai e de Felisa. Era moi querido pola súa simpatía.

Era o primeiro en disfrazarse no Entroido, que nese lugar coruñés tivo sempre moita tradición coa comparsa Os Rexumeiros, que mesmo chegou a enterrar a Franco na vez da Sardiña… e en pleno franquismo! “A misa será o ‘18 de Julio’ se os defuntos cobran a paga extra. E seculé e seculé e seculé, a carne de porco touciño é!”

Pois Chao era desa estirpe ceibe dende neno. E tiña chispa na fala. Mesmo coas frases que subliñaban o petar da partida de naipes na taberna: “Hanche mandar aviso as moscas! ou Vai ver se a gata puxo un ovo! Ou Tiembla Toledo! Ou un solemne Polas barbas de Dostoievski!”

Tiña, ademais, ese misterio de andar sempre cun libro na man.

Unha noite de inverno, inverno da vida e da historia, presentouse o terror en Castro. A Brigada Político Social bateu na casa de Chao, rexistrou até o último recanto, e marchou co mozo cristaleiro, deixando un ronsel de anguria nos pais e na veciñanza. Era o ano 1967.

Seguir lendo

Teatro de Bretch no cárcere

Y sobre todo, el Teatro. Dos personajes centrales para el tema: Rafael Bárez y José Torregrosa. Constituía la actividad cultural más importante y la que requería mayor esfuerzo y dedicación.

TEATRO-BIBI-FERREIRA-PALCO-630x300 (1)  w2

Al principio, personalmente, no le prestaba mucha atención: andaba muy ocupado con el parchís. En esas lides teatrales, participaba parte importante de los que allí estábamos, aunque sólo fuera como público de los espectáculos. Poco a poco, las sesiones a las que nos “obligaban” a asistir, fueron provocando mi atención. Señalo aquí dos momentos que me quedaron grabados en la memoria por mérito propio. Programada la representación de “La Comuna” de Bertolt Bretch, habíamos estado esperando a que, por medio de los abogados, nos mandasen el texto desde fuera y, al final, no llegó. Debo decir que, en este momento, ya era yo un participante asiduo y activo.

La militancia política, que tanto ha significado en mi vida, me proporcionó la ocasión de trabajar como actor en una representación teatral hecha por y para prisioneros políticos. Un motivo más para sentirme orgulloso de mi militancia.

Torregrosa se rompía la cabeza para buscar otra actividad teatral alternativa. Creo que fue Riobó quien propuso que nos riésemos un poco de los dimes y diretes de nuestra propia comuna; él solía burlarse, cariñosamente, de los acontecimientos cotidianos. Para mí, aquella representación resultó sensacional. Nos habíamos reído ampliamente de nuestros defectos y manías. Seguro se había producido la catarsis. Todos salimos de la representación yo no sé si mejores, pero, desde luego, absolutamente felices.

El segundo momento del que me acuerdo fue en otra representación en la que, para aportar colorido al ambiente, se cubrieron los bancos del público con un papel rojo. A punto de empezar la función, y al sentarse todo el mundo, no recuerdo por qué, se retrasó el inicio de las actuaciones. Al levantarse algunos impacientes, se inició una carcajada impresionante. Los de atrás veían a los de delante y se partían de risa. Todas las filas comenzaron a ponerse en pie, para ver lo que pasaba: todos teníamos el trasero pintado; el papel había desteñido y dejado la marca en la culera, “al rojo vivo”.

Creo que no hubo premeditación por parte de nadie; pero el efecto de aquel suceso nos dejó a todos exhaustos de las carcajadas.

Quizás ello se explique porque estábamos en una situación propicia para que las emociones se desbordasen.

Hubo otras representaciones antes y después; pero estas permanecen indelebles en mi memoria

De: PILLADO, Rafael : “Latidos de Vida y de Conciencia” Ed. Fuxo Buxan, Ferrol, 2012

Camilo De Dios

O último guerrilleiro. Un referente de vida e de loita contra as inxustizas.

recorte camilo de dios cando era novo

Desde que estalla o golpe de estado marcha ao monte e únese á guerrilla. En 1949 foi apresado e torturado. Sometido a Consello de Guerra na Coruña, foi condeado a morte e conmutóuselle a pena a trinta años por ser menor de idade.

Ingresa no cárcere da Coruña en maio de 1949. E segue un periplo polas cadeas de España: Palencia, penal de Dueso en Santander, Santoña, Palencia, Segovia, Carbanchel, Alcalá, Madrid, hospital penintenciario de Cuéllar e de novo a Madrid ó penal de Yeserías onde foi excarcerado o 11 de maio de 1959. Pasou dez anos de penalidades nas prisións franquistas.

Seguir lendo

A axuda no exterior, as comida e o reparto

si carcerecoruña Mada Carballeira (14)

“El sistema que utilizamos con la alimentación era el siguiente: recibíamos la comida de la cárcel; seleccionábamos la que estaba en mejores condiciones y prescindíamos de aquella que nos parecía bazofia (el llamado “filete ruso”, por ejemplo). Lo segundo abundaba más que lo primero. A la que considerábamos aceptable, le agregábamos parte de la que disponíamos procedente de la familia y amigos.

Cuando los envíos de víveres escaseaban, no nos quedaba más remedio que consumir el menú carcelario.

Es de justicia constatar que, a lo largo del tiempo de nuestra estancia allí, la solidaridad material desde el exterior fue magnífica.

Todas las familias y bastantes amigos contribuyeron, en la medida de sus posibilidades (y aun haciendo sacrificios), al bienestar entre rejas.
En mi recuerdo figura aquella fiambrera de plástico, que aún conservo; mi familia nos la hacía llegar llena de nata con fresas. Resultaba emocionante sentir tanto afecto asistiéndonos desde el otro lado de los muros.

Creo que todos engordamos. En mi caso, pese al ejercicio gimnástico que practicábamos cada mañana, llegué a reventar un pantalón de pana que me habían traído: hubo de ser reparado en varias ocasiones”.

De: PILLADO, Rafael : Latidos de Vida y de Conciencia. Ed. Fuco Buxan, Ferrol, 2012