Homenaxe a Celsa García Cabanela

Texto lido por Chuky Trillo na investidura  de Celsa Garcia Cabanela como Republicana de Honra no ano 2019

Cuando se cuenta, se usurpa la memoria de los otros…
Mi memoria o mi nostalgia me han hecho tejer hilos.
Pero no forjar cadenas.
                SIMONE SIGNORET, La nostalgia no es lo que era

“Boa tarde, en primeiro lugar quero agradecer á Comisión pola recuperación da memoria histórica da Coruña que pensase en min para presentar a Celsa nesta merecida homenaxe como Republicana de honra.

Boa tarde, Celsa, hoxe tócame falar de ti, o que me produce un pracer enorme.

Amigas e amigos: Celsa pertence a unha xeración que desde unha idade moi temperá asumiu un compromiso, un compromiso coa xustiza, coa liberdade, coa solidariedade e cos Dereitos Humanos. Coñecémonos na entrada do instituto feminino, corría o curso 71-72, eu era  delegada da miña clase e alí apareceron Celsa e Conchi. Conchi ( González) non estudaba (era a filla de Xoaquin “ O Panadeiro” veterano militante comunista), Celsa estudaba en Monelos, a partir  daquel momento o noso compromiso non daría marcha atrás.

A ditadura fascista seguía en pé, a sombría presenza da ultradereita e da policía político social provocaba que calquera modelo de organización tiña que moverse entre as sombras da clandestinidade. Os partidos políticos e as asociacións estaban prohibidos e calquera manifestación popular nas rúas provocaba deseguido a presenza das forzas armadas e en consecuencia  as cargas e detencións policiais.

Seguir lendo

Pepín de la Lejía y el exilio de todos

A filla de Pepín “da lexía” lembra o seu pai  exiliado despois do asasiñato dos seus tres irmans.

Adicado a “Pepín da lejía”

Yo no lo vi,
Su tiempo
Sonaba prematuro .
Para mis cristalitos-ojos,
Muy informes y tenues,
Sin celulas visuales
Del todo organizadas
Que me dejaran ver.
Por tanto, no lo vi,
Pero si  lo viví: Las ropas desgajadas,
Las almas desgajadas,
¿Que iriamos a hacer?
Incognitas apenas,
Sin ninguna respuesta.
Los miedos no existían .
De tanto ya existir.
Y sobre nuestra espalda
Lejanas osamentas,
Veniamos portando,
Sabiendo de que quien.

Seguir lendo

As catro vidas de Mario Granell

O pintor e artista Mario Granell lembra os seus momentos de volta á vida.

Nací por primera vez en A  Coruña, (…) fui bautizado  en la iglesia de San Nicolás,  teniendo como fondo musical tan trascendental acto, los cañonazos con los que se despanchurraba Europa aquellos días  de la su recién estrenada, dicen primera guerra.(…)

iglesia_de_san_nicolas_originalarticleimage altar

Volví a a nacer en la playa de Bens, también en A Coruña, una madrugada de febrero de 1937, en plena guerra civil española.”

playa-bens

“( ..). Colléronme na Coruña, estabamos preparando embarcaciones para huir a Francia e voltar a la zona republicana, pro nos cogieron en el ajo.

Al llegar a la cárcel nos encontramos con Luís Rufilanchas y otros condenados a muerte por presunto delito de querer huir (…)fui preso, juzgado ( valga el eufemismo) por un consejo de guerra, y condenado.

Pasou cinco tristes anos no penal da Coruña

carcerecoruña Mada Carballeira (24).jpg

 

 

 

 

 

 

 

“Volví a la vida por tercera vez un día de octubre de 1942 al recobrar mi libertad física.

IMG_20160608_171100

Marcha a  Compostela pero sufre moito os anos tristes que lle tocou vivir, ese exilio interior que o abafaba.

“De nuevo entré a la vida al desembarcar en el puerto de La Guaira una madrugada de Abril de 1957

IMG_47571

 

Alí, en Venezuela Mario Granell vivíu vinte cinco fructíferos anos.

 

 

 

Volta a Vigo no ano 1980 onde pasa os derradeiros anos da súa vida.

Velaiquí un video da súa obra 

Catálogo da exposición Mario F. Granell: morte e reencarnacion dun pintor galego. Octubro 2014, maio 2015. Vigo. Pinacoteca Fernández del Riego.

 

Poema escrito no cárcere por Enrique Pérez, “cego, bacharel e pianista”

Enrique Pérez Martínez tiña  tiña 19 anos. Era “cego, bacharel e pianista”, fixo este poema  ó ditado en xullo de 1936 e escrito por Eduardo Torrón Cabezas. O historiador Luís Lamela recupérao a través dunha familiar.

Romance del álamo seco

El río verde temblabaalamo seco.JPG
en una canción de sueños.
El aire lo acariciaba                                   con alas de talle nuevo.
-Canta río, canta río,
le dijo el álamo seco.
¡Quién tuviera tu cantar
enardecido y sereno
más fuerte que el cielo azul,
sorprendido y altanero!
Mi canción, ¡que voz gentil
en las alas del silencio!
¡Alta de rayos de Luna!
¡Reina del alba entre vuelos!
¿Quién le llevará mi cantar
tan altivo y tan esbelto?
Un día se cansó el sol,
vino la lluvia durmiendo
y se llevó mi alegría
entre amenazas de viento.
¡Erase un frescor de sol!
¡Erase un baile de vuelos!
Ahora, ¡que blanda muerte,
me decanta su requiebro!

Seguir lendo

Rafa Bárez, de perto

Artigo de Vicente Araguas publicado no Diario de Ferrol  o 28 de maio de 2017, a propósito da publicación do libro  de Rafael Bárez “Poemas del 10 de marzo” escrito  no cárcere de A Coruña.

CARCERE.jpg
“Andaba eu por aquel Santiago (Compostela vale para a poesía, e o seu abuso por poetas incontinentes xa fede) de 1967, afiando xasmíns e rosas bravas, ignorando aínda que estaban por medrar rosas de lume. Andaba por alí, xa digo, a bordo dun colexio maior dirixido por un xesuíta, a quen co tempo teño querido máis do que o quixen, e alguén argallara un grupo teatral para non sei que concurso.
Eu viña dun Ferrol teatreiro, no que formara parte do inesquencible Teatro Estudio, de Alfredo Osset e Loló Pérez Linos, así que polo artigo trinta e tres ingresara no grupo colexial aquel, ventureiro, de vida tan efémera que non máis dera para unha lectura dramatizada de Los hombres del triciclo, de Fernando Arrabal, no propio colexio, e a representación, no escenario da Compañía de María de “Las cartas boca abajo”, de Buero Vallejo. Un escuro drama de opositores, de opositores a nada senón a un posto fixo na administración estatal. O concurso aquel gañárao un grupo igualmente efémero, no que estaban Fermín Bouza e Manuel Vilanova (dous poetas importantes do noso panorama, e moitas máis cousas que daría dito deles) e Teresa Rego (anovadora das randas de Camariñas) cunha obra chamada “Nunca nadie muere nada”.

Seguir lendo

Morte inxusta de Manolito Bello, entrevista realizada a Emilia Patiño

Emilia Patiño era viuda do filósofo, pensador e escritor Carlos Gurméndez (falecido en 1994). Fai uns poucos anos, antes do seu falecemento, mantivese unha entrevista con ela e a súa filla Yolanda na súa casa de Madrid. Queriamos falar sobre Manolito Bello.

Emilia sempre tivo unha inquietude e mantivo un sentimento de gran tristeza por él. Nunca chegou a coñecelo, pero si coincidiu con el no  terrible momento que o executaron a garrote vil no cárcere de Coruña.  Recoñece que ese  11 de xulio de 1946 foi  unha das peores noites da súa vida.

Esa noite, Emilia contaba 25 anos, aos presos non os deixaron saír das celas, a comida metíanlla dentro e o silencio era aterrador. Ela sabía que detiveran a Manolito porque no cárcere había dúas mulleres, unha moi maior e a outra funcionaria de prisións e entre o que estas dúas mulleres contábanlles e que Emilia -debido a problemas de saúde-  atopábase na enfermería, podía acceder a unha maior información que o resto das presas. Ademais, as carceleiras xogaban con certa ambigüedad por temor a que a República volvera instaurarse.

A ejecución foi no patio do cárcere e Emilia reafírmase ó dicir que Manolito era inocente de ter matado a Arcadio Vilela ( activo participante do grupo de Caballeros de La Coruña) que isto o afirmaría ante calquera xuíz, maxistrado, notario ou o que fose. E, que ademais, no propio xuízo díxose que as balas que mataran a Vilela eran da propia Garda Civil. E así está recollido na sentenza que se atopa no arquivo.

Chuqui Trillo

(entrevista realizada no 2010)

Monumento ós fusilados no Campo da Rata

Inmolados nestes campos fronte a o mar tenebroso por amar causas xustas

Isaac Díaz Pardo

SI SC03672

As execucions no campo da rata escomenzaron o 25 de xulio de 1936 e facíanse a pena luz do día.

A partir dunha fotografía que conservou o autor Pepe Sáez – soldado daquela- durante cincuenta anos, Isaac Díaz Pardo deseñou esta fermoso munumento,   homenaxe a oito mozos que abrazados foron fusilado fente ó mar  e ós miles de fusilados polo fascismo.