O cárcere segundo Syra Alonso (III)

Estracto do libro “Diarios” de Syra Alonso onde describe aos presos no cárcere da Coruña, cando ía visitar ó seu home Francisco Miguel preso nos primiero meses do golpe de Estado do 1936.

“Hai naquel cuarto cincuenta prisioneros este homes encarcelados causabanme mais terror que os cadáveres esnaquizados que vin en Bastiagueiro; topdo teñen no seu rostro o berro angustioso dos seus compañeiros martirizados , o ruido xordo das tralladas  nas súas costas, a arcada do vómito que produce o aceite de ricino que lles subministraron como “alivio”. Todos teñen nos eus ollos o espanto do cruel martirio que os agarda. Algúns levan a camisa manchada de sangue, os ollos acesos e aboca inchada. Estou nun cemiterio sen a paz da morte”

Celebración do primeiro de maio

Engalanamos con todo tipo de banderas y símbolos el comedor y la sala de lectura. Preparamos una comida especial y decidimos manifestarnos como cuando estábamos en la calle. Bajamos desde la galería, en formación, hasta salir al patio, donde nos concentramos.

Tampoco renunciamos a cantar la Internacional. Resultaba emocionante el hecho de haber convertido una cárcel franquista en un trozo de la futura España Democrática.

Rafael Pillado  “Latidos de Vida y de Conciencia” E, Fuco Buxán, 2012

O cárcere segundo Syra Alonso (II)

Estracto do libro “Diarios” de Syra Alonso onde describe os sufrimentos dos familiares no cárcere da Coruña, cando ía visitar ó seu home Francisco Miguel preso nos primiero meses do golpe de Estado do 1936.

“Arredor miña un grupo de mulleres, cuns rostros que amosan a miseria e as penas que sofren, ainda teñen forzas para me daren alento. Elas tamén esperan noticias dos que están presos. Quen sabe se os volverán ver!

De repente escóitanse uns berros deseperados que semellan paralizar o aire;  non podo expresar a dor daquelas tres mulleres, unha anciá e dúas mozas, ante a palidez do soldado que,  devolvéndolles o cesto do almorzo, anunciolles as malas novas con esta palabras: “Non , non están. Leváronnos ao mencer (…) A anciá, ante tan tremenda impresión , cae so chan e leva un bo golpe. Sangralle a cabeza e acode a xente protestando e botando berros de rebeldía que debían chegar ao corazón dos homes encarcerados. Os falanxistas mallan nunhas mulleres que non queren abandonar o lugar. Un siencio de morte flora no aire cando chega a ambulancia da Cruz Vermella. Os soldados collen nos seus brazo o corpo da anciá, que ten o peiro descuberto e a chambra empapada de sangue, e deposítano na ambulancia. Como puido sair o sol na mañán para iluminar esceas tan tráxicas?”

O cárcere segundo Syra Alonso (I)

Estracto do libro “Diarios” de Syra Alonso onde describe o horror do cárcere da Coruña cando ía visitar ó seu home Francisco Miguel preso nos primiero meses do golpe de Estado do 1936.

Ainda  que Miguel parecía nos meus ollos tranquilo e sorrindo, non por eso ignoraba o perigro que o amenazaba. Ainda que me ocultar as crueis noite do cárcere, ben sabía eu o que alí acontecía: sacaban aos presos, que aparecían despois desfeitos a golpes de fusil ou cribados a tiros  nos montes. Nas cunetas, á beira dos ríos e  na praias as mulleres recoñecían o pai, o irmán , o esposo, o fillo. Houbo días  en que me abaneaban as pernas cando subía as escaleira  do cárcere ao escoitar o afrixido pranto das mulleres que non atopaban alí os seus fillos;  escenas horríbeis que presenciaron os meus ollos e que hoxe a pluma se resiste a narrar”

Afán polo estudio

“Siempre quise estudiar . El domingo me daban dos pesetas y aunque me gustaba mucho el baile muchas veces me iba a casa a chaparme el libro que me había comprado. Mi entusiasmo fue siempre saber. Pero claro, mi padre decía que había que trabajar. Cuando me indultaron y salí al patio – en la cárcel de Coruña-  aquella mañana que habían fusilado a venticinco, se produjo en mí una transformación enorme. Algo así com: te has salvado y ahora hay que volver a empezar”. Y así empecé. En la cárcere de Coruña no podía pasear por el patio porque todo el mundo estaba estudiando. Un fervor de aprender, de querer hacer, de transformar , y esto fué lo que a  mi me ocurrió”

Testemuño de Juan Durán , pseudónimo de Luís Costa García preso libertario na Coruña dende o ano 1936 ata o ano 1943

Derradeira carta de José Gómez Gayoso

José Gómez Gayoso, era o secretario xeral  del PCE en Galicia, foi executado a garrote vil no carcere da Coruña no ano 1948. Escribe esta derradeira carta á súa muller.

gayoso.jpg

6 de septiembre de 1948

Querida Concha:

Hoy, después de cinco años, te escribo. Por cierto que en situación poco envidiable. Lo hago con un esfuerzo sobrehumano, pues tengo las manos deshechas. Llevo en España cuatro años y medio, los mejores de mi vida. Desde que la dirección del Partido me concedió el honor de venir a luchar al interior, mi mayor anhelo era ver llegado el momento en que pisara tierra española. En estos cuatro años y medio hice todo lo que a mi alcance estaba por cumplir con mis deberes de comunista. Los dos últimos años he dirigido la organización de Galicia. En este puesto he caído el 11 de julio en La Coruña.

Seguir lendo

Compañeiros e actividades

Había un asturiano, un tal Antonio Iglesias, fillo de mineros, que estudiara cos xesuitas. Organizou clases de cultura xeral para os compañeiros. Tamén coincidín cos catedráticos José Sánchez e o, que se adicaba coma Iglesias a ensinar. Había presos de alto nivel cultural, profesionais de variadas disciplinas. Os presos políticos eramos comunistas, ou republicanos, ou anarquistas, – eran os que máis abundaban-. Noutras galerías tamén había presos comúns. Facíamos traballos de artesanía: estuches, marcos para cadros, flores; alí deprendín algo de boxeo, pelota vasca, xadrez. Connosco estaban uns ingleses que disque os procesaran por tragueren nun barco armas para a República. Eles, como podían pasar dun patio a outro, viñan estudiar español a onde estabamos nós. Eu quería practicar, pola miña parte, o inglés, e un día fíxenlle unha seña a un deles, un xeito de saudo. O chegar á galería mandáronnos formar e o inglés sinaloume. Expliqueilles, pero nada. O xefe dos gardas castigoume a limpar todos os días  a galería completa  e a valdeirar o pozo da enfermería. Negueime e deume un bofetón. Eu arrepúxeme, funme a él pero arredouse a tempo. Mandoume tres meses ó calabozo incomunicado.”

 Francisco Rey Balbís “Moncho” preso no cárcere de A Coruña desde o ano 1941  ta o 1945

en Xosé Neira Vilas Guerrilleros

Comunes y Propios

José Torregrosa preso no 1972 fala dos presos comunes durante a súa estadía no cárcere da Coruña

“Me sorprendió el porte de dignidad que la mayoría de los comunes adoptaba frente al medio. Ni siquiera creo que fuera fingido. Podrían haber del nquido –y de manera variopinta– pero seguían siendo, a sus propios ojos, personas, sujetos de respeto y de Derecho. No pienso que considerasen sus delitos algo diferente de la moral social imperante allá afuera –la ley del más fuerte. No negaban ni pedían disculpas por sus faltas. Si acaso, se quejaban de los «males de mujer» que les trajeran a este lado de la jaula. Engañados por sus cantos de sirena, había invertido moro y oro en sus favores y las taifas se vinieron atrás en el último momento. Ceguera, y no otra cosa, les habría llevado a la agresión por obtener lo suyo, ganado a pulso tras tan grandes inversiones.

No menos de notar era la presencia de algunas de ellas, mostrándose y demostrándose, desde una colina que dominaba el patio de comunes, a los hombres encerrados porque pudieran contemplarlas, diminutas por la ley de la distancia, pero sin reja alguna de por medio.

Seguir lendo

Folga de fame de Xan María Castro no cárcere

Xan María Castro, activo sindicalista, pasou seis meses no cárcere da Coruña.

«Fixemos unha folga de fame e metéronos en celas de castigo. Estaban nos sotos, cunha humidade terrible e unha manta nada máis. E volvemos poñernos en folga. Eu non morrín porque o compañeiro da cela do lado, Rafael Pillado —outro coñecido sindicalista— avisou aos gardas, que me sacaron en mínimos de tensión. O caso saíu na prensa, tivo repercusión internacional, e deixaron de usar aquelas celas inhumanas»

Despedida dun compañeiro

O sindicalista Rafael Pillado conta como van marchado os compañeiros do penal da Coruña

“A pingueria de saidas tampouco e notou nos primeros momentos, porque ainda seguín entradno novos detidos políticos. Con todo, pronto fúmos facéndonos á idea de que chegaría a ocasión en que seriamos moiu poucos. Quizáis, cando máis o sentín foi ó despedirse Rafael Bárez. Os últimos anos, vividos intensamente á fronte da organización de Partido en Ferrol, uníronno fonda e afectivemente. O día que abandonou a prisión da Coruña, chorei de forma moi intensa. Nunca me ocurreu tal cousa, nin me volveu pasar. Pero ante a súa marcha , toda a emotividade, acumulada ó longo daqueles meses, desatouse de súpeto, cun choro no que mestura a alegría polos que se van coa tristeza de non poder estar aso eu lado, compartindo as loitas que estaban a agardando alá fora”

Rafael Pillado: Latexos de Vida e de Conciencia. Ed. Fuxo Buxan, Ferrol, 2012