Impresións na chegada ó cárcere

DSCF2541

Camilo de Dios describe a chegada ó cárcere da Coruña despois de ser apreixado e torturado en Ourense

“Caín preso o 18 de marzo (de 1949) noite. Sen pantalóns e sen calzoncillos. Estiven amarrado cunhas cadeas e unhas argollas e sentado. Os pantalóns e os calzoncillos gastáronse. Non me lavei nunca, non me duchei nunca naqueles dous meses. Botábanme caldeiros de auga. Así estiven dous meses na comandancia a Guardia Civil. Lévanme á Coruña para declarar polo asunto do ataque ao cárcere. Lévanme no tren.  Torturaronme trinta ou cuarenta días e os outros foron para repoñerme un pouco. Non podes entrar a rastras no cárcere porque se hai un director cun pouco de humanidade non te recibe.  Fun con  ao cárcere.

Cheguei ó cárcere da Coruña o 16 de maio, de A primeira impresión do cárcere foi marabillosa. Déronme unha colchoneta e cerráronme a porta. Non entrou ninguén. Durmín estupendamente. Púdenme deitar despois de dous meses. Dixéronme que cea non había, que xa a deran, pero foi o mesmo. Eu estaba afeito a cear paos. Estaba na mesma celda que Antonio(Pérez Barreiros). Estivemos sempre xuntos. E incluso condeados a morte. Sempre xuntos. Iamos ao baño xuntos. Cando non estaba unha tal Teresa, unha viúva dun Guardia Civil, que era a que facía a limpeza na comandancia. Estando aquela muller non iamos ao baño porque traía unha lata de sardiñas, orinábamos na lata e ela ía a vaciala.”

Trato no cárcere

si doubling-up-prison-390x285.jpg

“É curioso: O seren derrotados os alemáns na batalla de Stalingrado  o sistema carcelario español cambeou moito. Era outro comportamento dos guardiáns; traguíanos periódicos e noticias verbais. Algúns ata comentaban, para congraciarse con nós, que tiñan exercido mesmo oficio durante os anos da República. Houbo unha reducción de penas e liberaron a moitos presos en todo o país”

Francisco Rey Balbís “Moncho” preso no cárcere de A Coruña desde o ano 1941 ata o 1945

en Xosé Neira Vilas Guerrilleiros. Ediciós do Castro. 1991

Amoreados nas celas

si carcerecoruña Mada Carballeira (25).jpg

O amoreamento seguía, en celas de quince presos metían oitenta “houbo un intre en que só tíña cuarenta centímetros  para estender a colchoneta” e había que dormir de costas e para non respirar o alento uns dos outros poñiamos unha taboliñas que nos deran na cociña”

A aglomeración era como un castigo, había que estar a cotío aguantando o bureo de tanta xente, o fume dos pitillos, a pouca ventilación, a forzosa falla de higiene co cheirume de suores e roupa suxa;  a única ventaxa  que tíñamos era o retreta que estaba nuna estancia separada por unha porta de maderia que se podía pechar; nela estaba dúas tazas de letrina e un grifo para poder sacar auga ; tamén tiña unha pequeña fiestra que daba ó pateo do lavadeiro e donde donde se podía ollar somentes o muro e  a garita dos centinelas:  alí podíamos lavarnos un pouco o corpo, ainda  que ás agachadas , pois eso estaba prohibido;  a hixiene era un luxo ó cal non tíñamos ningún direito.”

Xerardo Díaz Fernández, preso no cárcere da Coruña nos anos 1938 e 1939, e autor do libro A crueldade inútil. 1985. Edicións do Castro. Sada.

“No cárcere quitáronme o sangue” (literalmente)

Conta Camilo de Dios as ruiñas condicións sanitarias

descarga

“Un día, apareceron dous médicos cun enfermo, vamos os médicos non traían o enfermo, traían entre cuatro, un home nunha camilla, un funcionario, sei que era funcionario porque o coñecín e traía uniforme, e déralle unha hemotisis estaba enfermo, un home totalmente amarillo, e a min puxéronme no alto da mesa, y a el puxérono no suelo, entonces, sacáronme sangre directamente do meu brazo pró del, que el estaba moi amarillo moi amarillo  botando sangre pola boca. Non valeu de nada porque o funcionario morreu.

Non sabían o grupo sanguíneo pero me quitaron  o sangue que lle pareceu ó médico oficial que se chamba doutor Bota e o médico preso era un tal Santiago Rilo, sacáronme un montón de sangre pró funcionario pasei uns días medio baldado pero bueno, tempo de estar deitado chegábame, a comidiña era algo mellor, e despois preguntei polo tal funcionario e chamábase, Manuel e era de Villalba.”

Entrevista feita no ano 1999 por Victor Santiadrián

Os condeados a morte comen millor

si-carcel

Camilo de Dios, despois de ser torturado en Ourense, lévano ó cárcere de Coruña e confinado na cella de castigo

“Fun tres ou catro días ó Castillo de San Antón, pero consideraron que non había seguridad entonces trouxéronme para a prisión… alí ó lado da torre de Hércules, que é a que había daquela.  O trato foi bo. Aisláronme por suposto, metéronme nunha celda, a celda dos condenados a morte, dábanme bastante boa comida porque dábannos, ós condenados a morte dábannos comida de enfermo, que había unha superalimentación prós enfermos, e prós condenados a norte. 

Alí, pegar non me pegaron.”

Entrevista realizada no ano 1999 por Victor Santiadrián

 

Desfiles de presos famentos polo patio

si carcerecoruña Mada Carballeira (31).jpg

“Porque na Coruña incluso, todo o que tiña menos de 45 anos, tiña que facer unha hora á mañá e outra a tarde de instrucción, a toques de cornetas e tambores. Si si, había un director, Miguel Cuadrillero Angulo;  era un militar legionario, un tipo  que quería que o chamaran “usia” e levaba entorchados dourados , tiña unha vanidá  como non a vin despois no regimiento.  Facíanos desfilar con cornetas, si si, con tambores e cornetas, facía desfilar a  aqueles presos como se foran monos”

Camilo de Dios, preso no cárcere da Coruña no ano 1949

Xuntos

antiguas-carceles-matarranya.gif

“Estabamos sesenta persoas xuntas da mesma ideología e en posición de forza; o duro é estar só nunha cela, abandoado e acovardado

Alfonso Couce Testa, preso no 1972, acusado de ser da axencia Roiters
De: BLANCO CARBALLO, Antonio e BUSTABAD HERMIDA, Lorena: Biografías obreiras de Ferrol (vol II). Fundación 10 de Marzo, Compostela, 2011.

Comida e fame

“Pásábamolo moi mal. A comida era pésima. Díxose que entre os tres mil presos que había, morría, como promedio, un por dia, de fame.  Eu seguía tendo sempre algunha axuda da casa, e ata dos veciños. Miña irmá Pepita de cote aparecía con algo que non deixei nunca, de compartir con demáis presos”

Francisco Rey Balbís “Moncho” preso no cárcere de A Coruña desde o ano 1941 ata o 1945

en Xosé Neira Vilas Guerrilleiros Ediciós do Castro. 1991

Tamén se pasaba mal

TODOS A  LA CARCEL

“ A pesar do ambiente de camaradería que había na cadea entre os presos políticos, había quen o pasaba mal e caía en proceso depresivo. Cando había visitas, todo o mundo pretendía estar alegre pero ó final acabas jodido e ademáis non todo recibían o memo apoio das familias, era una situción moi complicada”

Xosé María Loureiro Fernández, preso no 1972

De: BLANCO CARBALLO, Antonio e BUSTABAD HERMIDA, Lorena: Biografías obreiras de Ferrol (vol II). Fundación 10 de Marzo, Compostela, 2011.

No cárcere pódese atopar paisanos

 

prision

“Cando chegue foi recoñecido polo porteiro, que tamén era da miña aldea de Boizán (Villaba) un home de familia de falangistas, pero que ó ser paisanos tivo algo máis de consideración da que se tiña cos outros presos”

                                                                  Anxo Ferreiro Currás, preso ferrolán ingresado no 1972

de:BLANCO CARBALLO, Antonio e BUSTABAD HERMIDA, Lorena: Biografías obreiras de Ferrol (vol II). Fundación 10 de Marzo, Compostela, 2011.