JOSE TABOADA CRESPO: Do cárcere ó mundo da ficción

De familia republicana. O seu pai Luis Taboada Montoto, nacido en Quiroga  (Lugo) queda viudo de María Crespo Neira pola gripe de 1918;  foi vivir a Coruña, alí foi elexido concelleiro republicano por Esquerda Republicana no Concello da Coruña, destinado como  inxenieiro de ferrocarriles a  Pamplona foi perseguido e encarcelado.

O seu tío Inocencio do Partido Republicano galego  foi asasiñado extraxudicialmente en Vigo o 13 de setembro de 1936 xunto con outros nove homes entre os que estaban os socialistas  Eugenio Arbones Castellanzuelo, Luis Bilbatúa Zubledía e o membro de Unión Republicana Segundo Echegaray García.

Jose Taboada Crespo nacera en 1917  e estaba afiliado ás Juventudes Socialistas.

Foi,  como tantos, preso  no cárcere da Coruña, na cela número 1 con outros sete reclusos. Foron longos  nove  meses.

Cuando tiñan lugar as sacas “armábanse” coas patas da mesa, armas que no foi necesario utilizar. Pasado o tempo sempre pensaban que ía haber un “canje” de prisioneros, que nunca tivo lugar. De noite lembraba  os terribles sons dos tiros dos que fusilaban no campo da rata.

Seguir lendo

Fernando Miramontes: Unha vida de militancia sindical e política

Naceu na Coruña en 1935, no barrio de San Pedro de Visma, dende os 10 anos a vida marchou vivir ó Ferrol onde traballou dende os 14 anos como escaiolista.

Foi un loitador    antifranquista dende os ámbitos sindical e político. Foi detido nove veces e sufriu toda a dureza da represión franquista. Estivo preso no carcere da Coruña 5 veces e a raíz dos sucesos de Ferrol de 1972 foi torturado salvaxemente pola policía “ata as portas da morte”.

“….a súa sensibilidade ante a inxustiza e os duros acontecementos da súa infancia o marcaron, acubillado sempre a carón das xentes máis humildes e solidarias, que formaban una esquerda aínda desestruturada, morna e clandestina. Todos estes feitos condicionaron a súa vida, en loita permanente pola igualdade social e a liberdade”. como se relata no libro “Biografías obreiras de Ferrol”

Seguir lendo

Esperando a condea a morte

si DSCF2515

Camilo de Dios foi preso en maio de 1949 e esperou  na cela dos condeados a morte.

“Na Coruña estiven ata setembro do 50. A vida no cárcere da Coruña era moi mala. Tivemos a sorte que estabamos condeados a morte e dábannos algo mellor de comer que aos outros. Dábannos unha racionciña mellor que aos outros. Os domingos dábannos un ovo frito con pataquiñas e iso xa era moito. Tiñan estipulado tres pesetas para cada preso,  para roupa, luz… Todos os gastos que ocasionaba no cárcere e comida, claro. O enfermo tiña sete e nós tiñamos a ración de enfermo. Pero pasábase moita fame e moito frío.”

Emilio Alba Lamas. Enfermo e preso

Empleado do Concello da Coruña,  fundador do Club Deportivo, tesorero do Club Náutico da Sala Calvet e socio do Casino Republicano. Afiliado á  masonería e dirixente de  Unión Republicana. Procesado, encarcelado e enfermo, non chegou a vivir a libertade.

“Emilio Alba Lamas nació en A Coruña el 19 de diciembre de 1886, hijo de Enrique Alba y de Clara Lamas Sanz. En septiembre de 1899 estudiaba en la Escuela Superior de Comercio, y se casó después con Dolores Salazar Ramos, con la que tuvo dos hijos. No obstante, Clara falleció el 11 de abril de 1913 y posteriormente, en enero de 1922 se caso de nuevo en Lugo con la maestra nacional, Fe Lago Barja, con la que tuvo cuatro hijos más.

Emilio Alba fue empleado del Ayuntamiento de A Coruña, jefe de Negociado, oficial encargado de la sección de Hacienda, y presidente y vice presidente de la Asociación profesional de Empleados Municipales. También fue fundador del Club Deportivo, tesorero del Club Náutico de la Sala Calvet y socio del Casino Republicano. También estuvo afiliado a la masonería y militó en el partido Unión Republicana, del que fue uno de sus dirigentes a nivel local.

Seguir lendo

José Álvarez Punín

La imagen puede contener: 20 personas, multitud y exterior

“El comerciante José Álvarez Punín -¿Funín?-, residió en el primer tercio del siglo pasado en la calle Real, 64-3º, de A Coruña. Fue socio del Casino Republicano y vocal de su junta de gobierno. En 1934 fue elegido dirigente del Partido Republicano Radical-Socialista y posteriormente se afilió a Unión Republicana, el partido político de Diego Martínez Barrio.

Tan pronto se produjo el golpe de Estado militar en A Coruña, José Álvarez Punín fue detenido y encarcelado durante varios meses, acusado de “poseer arraigadas ideas izquierdistas”.

Además de otras sanciones impuestas y numerosas restricciones de su libertad, en 1939 le incoaron un expediente de responsabilidades políticas (BOE, de fecha 2 de octubre de 1941) condenándole a varias penas económicas y a la inhabilitación, trabándole sus bienes.

En octubre de 1941 ya estaba fallecido…”

Recollido do facebook de Luis Lamela

Memoria de Ferro

Memoria de Ferro, escrito por Antón Patiño Regueira é un libro crudo, onde sen tapuxos nin medias tintas expón historias reais da dureza da represión na  Coruña e Monforte. Historias reais; escenarios que sen dúbida, para os habitantes destas dúas vilas serán coñecidos, e quizá tamén os nome aparecidos, o cal fai o libro aínda máis impáctante. Historias con nomes e apelidos, ou alcumes; de familias ao completo, perseguidas sen un motivo lóxico, destrozadas e sumidas no sinvivir de non poder recuperar o corpo do seu ser querido por que o teñen retido en vilas cercanas, e quen intenta recuperalo volve co medo no corpo e sen ganas de falar do tema. Un libro para reflexionar sobre a triste e escura situación que se vivíu no Franquismo.                                                                                                                      David Lozano

Antonio, 15 anos

“A familia García Rivadulla vivía entre a rúa Marconi e ali viñeron polo seu fillo os primeros días do alzamento militar. Non tiña máis de 15 años estaba marcado por ser da corda  dos irmáns do France. Catro meses tiverono preso para desgusto dos seus país e a señora María, a súa madriña que temía pola súa sorte. E temeron ben por que o mataron.”

Seguir lendo

Máis fusilamentos

Luís Costa  no seu libro  ” Pola libertade. a loita antifranquista de Luís Costa“, lembra os fusilamentos: ese día, 11 de xulio de 1937, foron fusilados ás 5 da mañán no campo da rata , entre eles Luís Rufilanchas  e once compañeiros mais  como os que o agocharan , o médico Manuel Fernández López e o dramaturgo Xenaro Ruano

“Os berros e os vivas recomenzaron. Foron varios os asasinados aquela noite.

Debía estar saindo do cárcere porque se sentían os motores dos coches. Dentro duns momentos todo remataría para eles: a loita, a guerra, tiranía…

E, ó cabo serían libres, sí, libres porque xa non serían.

O día comenzaba a abrir. Os paxariños rechouchiaban no patio, onde os presos  botaran unha migallas de pan. A natureza sguía inmutabe o seu curso. Que importa a morte se precisamente por ela que hai vida!(…..)

 

O Ave César dos nosos mártires ía dirixido á República , á liberdade, á democracia. No último minuto, o seu pensamento fora dirixido cara un infinito de amor, de tolerancia, de liberdade.

(…) aquela mañá non se escoitou un rumor de voces a que seguía ó toque de diana. Os presos non falaban . O silencio era a millor homena que lles podían ofrecer  ós seus compañeiros sacrificados.”

José Carril Rodriguez “Cadeiro”. O home que camiñaba.

José Carril Rodríguez  “Cadeiro” (1902-1997)

Conta Gloria Carril, muller lonxeva e dunha actividade febril, que o seu pai perdonou mais nunca esquecíu a quen lle fixo pasar parte da súa madureza no cárcere.

Corría o ano 1931 e José do Cadeiro formaba parte da corporación municipal do Concello de Malpica. Pertencía á Izquierda Republicana e  ademais era membro do sindicato socialista da UXT.

Conta a súa filla que José  se opuxo  a que outros membros do Pleno pertencentes a certa familia pudiente da localidade, cunha manobra ilícita, se apropiasen terras públicas para o seu patrimonio particular. Esto traeríalle severas consecuencias ao republicano cando, no transcursoda Guerra Civil, os nacionais tomaron Galicia.

Declarado “rojo” e subversivo, foi posto diante dun Consello de Guerra celebrado no Cuartel de Infantería Zamora da Coruña e polo que lle caeron 15 anos de presidido no cárcere da cidade herculina. O delito: Auxilio á rebelión. Corría o ano 1937. Alí atopouse con outros conveciños malpicáns como Luis Rodríguez Villar “Rogita”, anos máis tarde, deportado en Mauthausen.

Conta esta señora de memoria prodixiosa que, sendo unha nena de apenas 5 anos, acompañaba un día si e outro non á súa nai, de nome Gloria Pombo, ao penal da Coruña para levarlle ao pai comida, tabaco e conversa. Mentres os proxenitores departían mantendo as distancias e vixiados, ela xogaba á mariola no corredor do cárcere fronte á Torre de Hércules.

O enxeneiro de Portos de Malpica, Eduardo Vila Fano, axudado por un Informe ben favorable do cura párroco don Santiago Abuelo, lograron que en 1941 poidese saír excarcerado e librarse, moi probablemente, de ser fusilado. Talvez axudase que José exercera de sancristán no centro penitenciario…

Ao chegar a Malpica, José de Cadeiro púsoxe ao fronte do negocio familiar, unha taberna, ultramariños e mesmo fonda ubicado no “barrio castellano”, hoxe rúa José Antonio Pardines. Foron meses duros pois durante o ano seguinte da súa chegada, José sufríu de incontinencia.   Acostumado a durmir en colchonetas a rentes do chan no cárcere, tiña a friaxe aniñada no corpo.

Rematada a contenda civil, Cadeiro matiña boa relación con uns e con outros, mais seguía profesando ideas socialistas.

Por aquel negocio de bo xantar e moito viño vido de terras de Castela, pasaban os “cerillitas” da vila. O farmacéutico, veterinario, médicos e mesmo Urbano Lugrís. O pintor vigués mantiña unha boa amizade co Secretario da Confraría de Pescadores, Fariña. Foi así que esta tropa de troula, alcumaseao negocio “A Checa”, órgao de intelixencia do rexime soviético.

Conta Gloria que o seu pai, malia das penalidades e a represión padecida, foi moi positivo e de bo talante.Detrás da barra, facía quilómetros co seu andar apurado, como indo sempre a algún sitio.

Deixou de alancar con 95 anos.

Héctor Pose

Carta dun home honrado ( 1)

carta-bn

 “En los días que te resten de vida no agradecerás nada, absolutamente nada, a todos aquellos que con vanas promesas quedaron en hacer lo que debieran hacer al llegar el instante supremo, y esto, como ves, llegó desgraciadamente y seguramente tú no las verías por ninguna parte. Pero no importa. Obdulia de mi alma, no te aflijas, pues, si los que me sentenciaron tienen conciencia e hijos, espero de la bondad divina que les remorderá hasta la quinta generación por lo menos.

Voy a morir con la frente erguida y tranquila conciencia, cual corresponde a un hombre honrado. La afrenta que estos hombres de honor tratan de echarme sobre mi honra y por rechazo a la de vosotros no entra ni puede entrar en nosotros, pues yo no traicioné a nadie ni cometí delito alguno, desde punto y hora que me limité a cumplir con mi deber, obedeciendo el Poder legalmente constituido; mientras que los que me sentenciaron jamás podrán decir esta suprema verdad”

Carta de Francisco Prego Campos, á súa muller antes de ser asesiñado

Francisco Prego Campos era funcionario do concello da A Coruña e foi executado no campo da rata xunto co alcalde Suárez Ferrín,  Joaquín Martín Martinez, secretario do concello, o  diputado Manuel Guzmán, o secretario del gobierno civil Leovigildo Taboada,e os líderes do  PSOE, Maseda e Mazariegos,
 ALONSO MONTERO, X.: Cartas de republicanos gallegos condeados a morte (1936-1948) Ed. Xerais, 2009