Miguel Sampedro Vázquez, non soportou as malas condicións do penal

Miguel Sampedro Vázquez vivía en Vilameá ( hoxe a  Pontenova- Lugo) e Traballaba de mancebo na farmacia de Pérez Gándaras.

Foi perseguido por ser do PSOE. Agochouse na casa do médico, José María Torviso Bermúdez “Torvisín” na aldea de Conforto

Foi apreixado, xuzgado e condeado  a doce anos de prisión e levado ó cárcere de  Lugo.

Ali , no cárcere, o preso Francisco García Muruiais,  alcalde de Vilarmeá, morrera por administración de aceite de ricino.

A mai de Miguel Sampedro,  con medo,  fixo moitas xestión para que o transladaran á  prisión da Coruña

.Pero non soportou,  as duras condicións do cárcere.

O día 28 de octubre de 1938  morreu de meninxite tuberculosa  nos brazos do seu paisano  Paco García Martínez (“Don Paco de Capellán”), o fillo do alcalde García Muruais que tamén estaba preso. 

Tiña 18 anos.

O farmaceutico da farmacia onde traballaba, Pérez Gándaras, e o médico, Torviso, que o axudou, foron asasinados.

Francisco García Martínez e o medo no corpo

Francisco García Martínez , “Don Paco de Capellán” era de ORGA . Fillo do alcalde de Vilameá ( hoxe a Pontenova-Lugo) levado ó cárcere da Coruña, con condea a morte.

Foi conmutada a pena por cinco anos de cárcere.  

A familia dispón dunha emotivas cartas desde a prisión.

Estando preso soubo da morte do seu pai, o alcalde, Francisco García Murias que morrera no cárcere de Lugo o 31 de Decembro de 1936. Declarada por “muerte natural”. Contan que fora por descomposición por terlle administado aceite de ricinosin compaixón a un home de casi setenta anos, viudo e con seis fillos.

Franciso García Martínez pudo acudir ó enterro co encargo ós gardas de que ” o devolveran vivo”

No cárcere  estuvo preso xunto co seu paisano Miguel Sampedro Vázquez. O cal morreo nos seus brazos.

O bisneto conta que: “Durante moito tempo tiña que presentarse no cuartel. Tardou moitos anos en falar, quedaralle omeo no corpo. Non podía ver as armas e agobiábase cando  había atentados de ETA. Cando era velliño ainda gardaba as cartas desde o cárcere onde pedía comida e roupa” .

As familias sempre viviron con medo

Cárcere en Betanzos

A periodista Nuria López conta da prisión de Betanzos

En Betanzos funcionou tamén unha prisión habilitada de mulleres. Sábese que no ano 1940 alí estiveron encerradas 67 internas. Agás a dirixente comunista, Isabel Ríos, e un par de mulleres condenadas por axudar a fuxidos, a maioría eran presas comúns, procesadas por practicar abortos, por estraperlistas ou por exercer a prostitución.

Cóntao o historiador Xesús Torres Regueiro no capítulo 39 de ‘A ferida aberta no 36’.

Podes escoitar a entrevista completa na nosa canle de youtube

Ver menos

Xosé Velo Mosquera

Naceu en Celanova en 1916. Estudou no colexio dos Escolapios, onde coincidíu con Celso Emilio Ferreiro. Foi un dos fundadores en 1932 das Mocedades Galeguistas de Celanova, a organización xuvenil do Partido Galeguista e foi eleexido secretario xeral desta organización en 1935.

Nese momento escomenzou a escribir poesía, publicou na revista Nós e editou xunto a Celso Emilio Ferreiro o Cartafol de poesía.

Tres días despois do golpe militar de xullo de 1936 é detido na comandancia militar de Celanova.Foi liberado por influencia familiar . En 1937, foi reclutado polo exército sublevado, tentando fuxir ó bando republicano en múltiples ocasións.

Despois da guerra trasladouse a Vigo, onde entrou en contacto con sectores da resistencia antifranquista e da guerrilla. Foi detido novamente en 1944 e encarcerado, primeiro en Vigo, e logo no cárcere da Coruña, obtendo a liberdade provisional tralo fin da II Guerra Mundial.

Seguir lendo →

Moncho Valcarce, unha vida de activismo

Ramón Valcarce Vega (1935-1993), o “cura das Encrobas“, foi un sacerdote coruñés que se converteu en símbolo do agrarismo e da resistencia popular en Galicia.

No seu primeiro destino en Culleredo (1971), destacou por dar misa en galego, non cobrar polos sacramentos e acoller unha imprenta clandestina do Partido Comunista na súa reitoral. En setembro de 1974, foi detido en Betanzos nunha reunión clandestina, polo que estivo preso dúas semanas no cárcere da Coruña e despois dous meses confinado no Mosteiro de Poio.

Participou na creación de Fouce, a revista das Comisións Labregas e é militante da AN-PG (Asemblea Nacional- Popular Galega).

No ano 1977 convirtiuse no líder da resistencia veciñal contra Unión Fenosa, que pretendía expropiar o val da Encrobas a extracción  de lignito a ceo aberto, o que supoñía desaloxar 400 familias coas súas vivendas, leiras e modo de vida o que provoca o rexeitamento de todo o pobo. En agosto de 1976, ao berro de “a terra é nosa e non de Fenosa” maniféstanse unhas 5000 persoas polas rúas de A Coruña e son dispersadas pola policía. O 15 de febreiro de 1977 prodúcese a maior revolta agraria das últimas décadas . Neses enfrontamentos é detido Moncho Valcarce pero esa loita forzou á empresa a multiplicar as indemnizacións por 50.

Polo  seu activismo político e social, a xerarquía da Igrexa apartouno enviándoo a Salamanca en 1987. Finou de cancro en 1993, deixando un legado de total entrega aos máis débiles.

Mais info en https://monchovalcarce.org/

Creación da asociación de presos políticos no ano 1977

La Voz de Galicia 17 marzo 1977

Todos con condeas: Nicanor Acosta, Enrique Veira, Juan Romero, José Díaz López, David Álvarez Carballido, Juan Antonio Otero, Manuel Pillado, José María Díaz Blanco, Victor Solís Suárez, Julio Aneiros, Fernadno Miramontes, Antonio Ares, Josefa Varela, Vicente Couce, Antonio Silvar, Evaristo Mugico, Xaquín González, Emilio Aguilar e José Antonio Gaciño.

Ámote anarquista, poema de Claudio Rodriguez Fer

Fermoso poema de Claudoi Rodriguez Fer onde louba a loita heroica das mulleres da Atochas da Coruña: “Borráronas da historia e non obstante /setenta anos despois hai quen as ama./ Sardiñas para elas e unha libra de cereixas /vermellas como a súa primavera libertaria”

Ámote anarquista

Con abraio crían ás veces

que chegaría a xistir

a utopía libertaria

e ás vece s crían que non,

aínda con máis abraio…

Era entón a Galicia anarquista

unhas cantas vivendas obreiras

com o mapoulas moi abertas

nos barrios proletarios das Atochas,

unha casoupa clandestina en Cea

sobre as raíces do fento dentabrú,

unhas humildes moradas campesiñas

con liques de Badiña ou de Marselle,

onde non había moito que comer,

mais tampouco poder.

Seguir lendo →