Os condeados a morte comen millor

si-carcel

Camilo de Dios, despois de ser torturado en Ourense, lévano ó cárcere de Coruña e confinado na cella de castigo

“Fun tres ou catro días ó Castillo de San Antón, pero consideraron que non había seguridad entonces trouxéronme para a prisión… alí ó lado da torre de Hércules, que é a que había daquela.  O trato foi bo. Aisláronme por suposto, metéronme nunha celda, a celda dos condenados a morte, dábanme bastante boa comida porque dábannos, ós condenados a morte dábannos comida de enfermo, que había unha superalimentación prós enfermos, e prós condenados a norte. 

Alí, pegar non me pegaron.”

Entrevista realizada no ano 1999 por Victor Santiadrián

 

Cárceles y mujeres en Galicia durante el Franquismo

si-carcel-3

Interesante artigo de María Victoria Martins Rodríguez sobre cárceres e mulleres en Galicia publicado na Universidade de Salamanca.

Aborda  a  situación da muller en Galicia durante o franquismo  a tipología represiva feminina en Galicia, centrada na represión física e penitenciaria, e o perfil socioprofesional das mulleres galegas presas e tamén unha descrición dos espazos penitenciarios de mulleres en Galicia e as condicións de vida dentro dos cárceres.

http://revistas.usal.es/index.php/0213-2087/article/viewFile/8605/9987

Palmira e Mariquiña

Pequena reflexión sobre a vida de Palmira muller de Villaverde e nai de Mariquiña.

villaverde-e-palmira

 

-“¡Villaverde, así, con la cabeza bien alta!”

Eso escoitara Mariquiña paseando pola rúa Real a un antigo compañeiro de cárcere do seu difunto pai

Pasou moito tempo desde que mataran ó seu “papaito”, José Villaverde Velo. líder anarcosindicalista. Durante todo ese tiempo a familia vivíu sen ocultarse.

Quizás eso lles axudou: o seguir crendo nos ideais de xusticia e libertade que tiña o seu pai .Convicción que también compartían os tíos e “abuelito”, e a mai Palmira.

Porque José Villaverde pudo terse librado. Mentras estaba no cárcere. Ofrecénronlle afiliarse a Falanxe. Tería salvado a vida, e as fillas poderían ter disfrutado del. Dixo non.

Morreu paseado ós poucos días, o 25 de setembro de 1936.

Siempre viviran na rúa Marconi.

En casa discutían moito, sempre de política, de temas sindicales tanto o abó como os tíos. Joaquín, o abó, visitóu moitas voltas o castelo de San Antón. Foi apresado varias veces.

Durante estos anos trinta, chegara a Coruña un coñecido libertario, José Villaverde Velo, a traballar na construcción do ferrocarril.

É nomeado o secretario xeral da FLO. No sindicato ademáis das tarefas sindicais tamén facían actividades culturais. Villaverde galán fai a escea do sofá con Palmira a filla de Joaquín Otero. Parece que aí empezou a historia de amor. Villaverde e Palmira Otero casan no 1933. Marchan vivir á rúa Hércules, perto do campo de Marte. Eran felices.

Montou unha librería e seguía dando conferencias por toda España, tamén no Ateneo de Madrid e no teatro Rosalía, era no acto de homenaxe á muller, alí dixo: “Vosotras, las trabajadoras le habéis perdido el miedo al patrón pero aun no le habéis perdido el miedo a Dios”.

Á saída dixéronlle que fuxira.

Seguir lendo

Piranesi: El espacio, el tiempo, la pena

carceri de piranesi 1.jpg

Partindo dos Carceri de Piranesi a autora Ana Messuti reflexiona sobre a importancia que ten o espacio e o tempo así como a pena privativa de libertade na persoas recluidas na prisión.

“La impresión que despierta en el espectador las Carceri de Piranesi combina el horror y el asombro . Asombro ante un espacio incomprensible, incalcanzable, incalculable. Horror ante la posibilidad de verse obligado a deambular en ese espacio, de verse precipitado a ese espacio……..

Fai clic para acceder a 18+-+Piranesi.pdf

 

Desfiles de presos famentos polo patio

si carcerecoruña Mada Carballeira (31).jpg

“Porque na Coruña incluso, todo o que tiña menos de 45 anos, tiña que facer unha hora á mañá e outra a tarde de instrucción, a toques de cornetas e tambores. Si si, había un director, Miguel Cuadrillero Angulo;  era un militar legionario, un tipo  que quería que o chamaran “usia” e levaba entorchados dourados , tiña unha vanidá  como non a vin despois no regimiento.  Facíanos desfilar con cornetas, si si, con tambores e cornetas, facía desfilar a  aqueles presos como se foran monos”

Camilo de Dios, preso no cárcere da Coruña no ano 1949

Xuntos

antiguas-carceles-matarranya.gif

“Estabamos sesenta persoas xuntas da mesma ideología e en posición de forza; o duro é estar só nunha cela, abandoado e acovardado

Alfonso Couce Testa, preso no 1972, acusado de ser da axencia Roiters
De: BLANCO CARBALLO, Antonio : Biografías obreiras de Ferrol (vol II). Fundación 10 de Marzo, Compostela, 2012..

Morte inxusta de Manolito Bello, entrevista realizada a Emilia Patiño

Emilia Patiño era viuda do filósofo, pensador e escritor Carlos Gurméndez (falecido en 1994). Fai uns poucos anos, antes do seu falecemento, mantivese unha entrevista con ela e a súa filla Yolanda na súa casa de Madrid. Queriamos falar sobre Manolito Bello.

Emilia sempre tivo unha inquietude e mantivo un sentimento de gran tristeza por él. Nunca chegou a coñecelo, pero si coincidiu con el no  terrible momento que o executaron a garrote vil no cárcere de Coruña.  Recoñece que ese  11 de xulio de 1946 foi  unha das peores noites da súa vida.

Esa noite, Emilia contaba 25 anos, aos presos non os deixaron saír das celas, a comida metíanlla dentro e o silencio era aterrador. Ela sabía que detiveran a Manolito porque no cárcere había dúas mulleres, unha moi maior e a outra funcionaria de prisións e entre o que estas dúas mulleres contábanlles e que Emilia -debido a problemas de saúde-  atopábase na enfermería, podía acceder a unha maior información que o resto das presas. Ademais, as carceleiras xogaban con certa ambigüedad por temor a que a República volvera instaurarse.

A ejecución foi no patio do cárcere e Emilia reafírmase ó dicir que Manolito era inocente de ter matado a Arcadio Vilela ( activo participante do grupo de Caballeros de La Coruña) que isto o afirmaría ante calquera xuíz, maxistrado, notario ou o que fose. E, que ademais, no propio xuízo díxose que as balas que mataran a Vilela eran da propia Garda Civil. E así está recollido na sentenza que se atopa no arquivo.

Chuqui Trillo

(entrevista realizada no 2010)

Emilia Patiño, cosedora de bandeiras

emilia-patino

Emilia Patiño Fernández,  naceu na Coruña, en rúa  Mercado. Mentres que o seu pai era de procedencia obreira, avós mariñeiros nados en Mera, a súa nai era de orixe burguesa.

Emilia Patiño non se achantou cando neniña perdera ó seu pai Manuel Patiño Puerto, capitán da Guardia de Asalto asasiñado en Sevilla  por non unirse ó golpe.

Tampouco por non poder  estudar no colexio de orfos nin cando na  academia Galicia ó entrar na clase coa filla  do asasiñado  José Miñones lles decían: “los rojos a Rusia”.

Emilia Patiño asumíu un día  o encargo de persoas do PC e eses días mercou   telas roxas, marelas e moradas, e sacos e cordas. En dous días rematounas de coser.

E o primeiro de maio de 1946 a cidade de A Coruña  espertou cun cento de  bandeiras republicanas colgadas pola cidade, unha delas diante do edificio de Falanxe na plaza de Pontevedra.

Emilia é detida e xulgada. Ela mesma comenta que o día que saía dos calabozos para ser enviada ao cárcere, puido ver como un dos carniceros que había daquela na rúa de Panaderas, entraba a quedarse a durmir nos calabozos para evitar que a guerrilla o fóra deter ás súa casas.

Pasou seis meses e un día no cárcere da Coruña.

Recorda no video  a vida e a ideoloxía do seu pai, a súa ideoloxía republicana, o asesinato de amigos do seu proxenitor e del mesmo, a infancia e os recordos na súa cella.

En la cárcel me metieron en un calabozo con una ventanita allá arriba y un petate una especie de colchoneta hecho con hojas de maíz.

En el juicio, después de acusarme de lo que les dio la gana, el fiscal , cuando terminó todo se dirigió la publico y dijo :

-¿Ustedes saben estos hombres de donde vienen y a donde van? ¡Vienen de Rusia y van a sojuzgar al pueblo español!

Estuve con  Fina Grañas,  prima de Foucellas, Paca Souto, porque en su casa había estado Foucellas y a su marido lo llevaron preso ocho  años de cárcel al penal de Burgos. Despues quedamos  Enriqueta Otero y yo. Poco después vinieron dos mujeres una madre y una hija porque avisaron a los guerrilleros que venía la guardia civil y las cogieron porque iban a llevar un papel al consulado inglés de Coruña, cuando las cogieron  se tragaron el papel.

En la cárcel asesinaron a Manolito Bello y no dejaron salir a nadie. Fue un día muy triste.

Ramón Maseda Reinante

1250.-_maseda_reinante_ramon.jpg

Natural de Ribadeo (Lugo), naceu o 29 de abril de 1880, casado con Esperanza García Iglesias. Era Oficial do ministerio da Mariña, estaba retirado nos días do levantamento golpista.

Era unha figura senlleira do socialismo coruñés, foi fundador do partido socialista en A Coruña, e un gran loitador social, foi promotor do Campo de Marte actual e un importante núcleo de vivendas populares ao seu arredor

 

campo de marte.jpgToda aquela zona, na que vivía o propio Maseda, estaba habitada por xentes populares e eminentemente socialistas.
En 1934 foi presidente da sociedade “La Antorcha Galaica del Libre Pensamiento”, centro cultural ao que a policia acusaba de ser unha sociedade anarquista revolucionaria filial de Germinal. Foi tamén secretario da Liga Española de Derechos del Hombre
En abril de 1936 foi elixido compromisario do PSOE para a elección do novo Presidente de la República (Manuel Azaña).

Detido o 20 de xullo de 1936 no Goberno Civil, ingresou, logo de pasar polo Cuartel de Infantería de Atocha, na Prisión Provincial en réxime de incomunicación que duraría ata o primero de agosto.
Foi xulgado na Coruña por rebelión militar co resultado de sentenza a pena de morte. Exectutado o 31 de Agosto de 1936.

Fontes:
LAMELA GARCÍA , L. : Estampas de Injusticia. La guerra civil del 36 en A Coruña y los documentos originados en la represión. Edicións do Castro. Sada, 2005.
Fundación Pablo Iglesias.

Primeiro de Maio de 1972

dia-del-trabajo

“Detivéranos o marzo e o primeiro de maio fixemos un acto político. Cando chegou Becerro, o director do centro, víu aquello cheo de bandeiras do PC e quedou frío. O director pedíu que non transcendera”

Xose Loureiro Lugrís, “o vello Loureiro”,  preso no 1972

De BLANCO CARBALLO, Antonio : Biografías obreiras de Ferrol (vol II). Fundación 10 de Marzo, Compostela, 2012..