O faro iluminando a noite dos presos

~ memoriadocarcerecoruna ~ 1 comentario

En abril do 1937 chegou un grupo de cataláns ó carcere da Coruña. Eran: Jordi Tell, Jaume Gascon, Ricard Boadella, Miquel Albareda, Carlos Auernheimer e José Luís García Obregón.Un deles, Jaume Gascón describe nas súas memorias o arrepio das  luces do faro á noite.

torrehercules1

«El far no el vèiem, però el sabíem prop en tota la seva bellesa i virtut, perquè els seus raigs travessaven les tenebres com un cometa intermitent, tant en les nits calmes com en les de tempesta.

Quan al vespre un guardià malhumorat que ens havia sentit cantar ens apagava el llum de la cel·la, miràvem cap a la finestra, i aquells raigs els vèiem de sobte brillant pel cel com emergint del mar infinit, i llavors ja ens sentíem ben acompanyats, perquè, enmig de la barbàrie llavors present d’aqueIla colla de brètols, aquelles llampades eren com les ullades d’un monstre, sí, però d’un monstre amic que ens orientava millor que l’estrella polar que ni podíem saber on raïa.

Si encara ja mig adormits dirigíem els ulls cap al cel, i el vèiem tot fosc, ens sentíem un moment terriblement com nens sols, perduts i cecs en la vall obscura de la vida que era la nostra cel·la.

Però ben aviat ens tornava a la vida aquell feix de tentacles lluminosos que ens amanyagava com un miracle, un miracle que sempre més ha format part dels meus records de la cella 17» 

Seguir lendo →

Unha sardana na prisión

~ memoriadocarcerecoruna ~ Deixar un comentario

Jaume Gascón era un preso catalán que fora enviado pola GESTAPO a España xunto con Jordi Tell,  Ricard Boadella, Miquel Albareda, Carlos Auernheimer e José Luís García Obregón. Despois de ser embarcados en Bremen, arriban ó porto da Coruña e foron encarcelados no cárcere  en Abril de 1937.

Lembra o primeiro nadal e a misa do galo na prisión da Coruña e a emoción de oir no órgano a entrañable peza musical.

«Ara això és aviat dit, ara que arreu podem sentir i ballar “la Santa Espina”, però imagineu-vos l’efecte que ens havia de fer a nosaltres, catalans, aquest himne tan nostre, en plena guerra Incivil, en territori franquista, en una presó d’on només se’n sortia per anar a l’altre món, i tenint en compte que aquella mala gent havia fet la seva guerra, com tothom sap, contra Catalunya i el seu nylcris d’ Estatut. Sort que ni els escarcellers ni el capellà no coneixien aquella música, car altrament haurien fet sanfaina de l ‘ Enrique i de l’harmonium i tot”

” Imaxinadevos o efecto que nos tiña que facer a nós, cataláns, este himno tan noso, en plena guerra incivil, en territorio franquista, nunha prisión de onde tan so se saía para ir ó outro mundo, e tendo en conta que aquela mala xente fixera a súa guerra, como todo o mundo sabe, contra Catalunya e o seu raquitíco Estatuto. Sorte que nin os carceleiros nin o cura coñecían aquela música, pois senon farían sanfaina de Enrique e do harmonium e de todos”.
GASCÓN RODÀ, Jaume. Memories d’un periodista català. Olot. Institut d’Cultura de la Ciutat d’Olot, 2006

 

E lucevan le stelle ( unha historia triste)

~ memoriadocarcerecoruna ~ Deixar un comentario

Arturo Taracido Veira estivo preso no cárcere da Coruña. Nunca quixo falar ós seus fillos da dor da represión e da prisión;  non quería que sufriran .

Pero un día contou  este suceso:  dende a cella  víra que levaban ó patio a varios presos antes de os fusilar.  Eran moi novos. Desde unha ventá unha reclusa  pedíulle a un deles, que tiña moi boa voz,  que cantara. Alí,  no medio do patio,  entonou o “Adiós a la vida”. A peza de Tosca resoou en todo o cárcere.

E lucevan le stelle
ed olezzava la terra
stridea l’uscio dell’orto
e un passo sfiorava la rena.
Entrava ella, fragrante,
mi cadea fra le braccia
Oh! dolci baci,
o languide carezze,
mentr’io fremente
le belle forme disciogliea dai veli!
Svanì per sempre il sogno mio d’amore.
L’ora è fuggita.
E muoio disperato!
E non ho amato mai tanto la vita!

O fillo de Arturo Taracido Veira, Arturo, que ten hoxe noventa e catro anos,  volveu a emocionarse con esta  historia triste que lle contaba o seu pai.

 

 

Manuel Villares

~ memoriadocarcerecoruna ~ 1 comentario

Manuel VillaresVillares: A memoria en pé

Manuel Villares, Manolo para os coñecidos, chega á cita moreno e sorrinte: “E que A Coruña é un bo sitio para andar, e eu ando varias horas diarias”.

A detención

Manolo empezou a militancia política aos 16 anos. Aos 20 detivérono e pasou un mes e medio no cárcere da Coruña. Despois viñeron outras prisións como Ourense e o Castelo de San Felipe en Ferrol.

Formaba parte das Xuventudes Comunistas e un día forono buscar ao traballo, o estudo de fotografía Lamela, na rúa de San Andrés. O xefe era favorable ao réxime, pero os seus dous empregados estaban detidos por loitar contra a ditadura: “Non puiden volver a ese traballo”.

Seguir lendo →

Condicións no cárcere

~ memoriadocarcerecoruna ~ Deixar un comentario

“Na cadea había unhas condicións moi boas para os presos políticos, era o fruto dos compañeiros que tiñan pasado por aí como Julio Aneiros ou  Rafael Pillado, coas súas reivindicacións e folgas de fame”.

José María Freire Piñeiro, preso no ano 1974

BLANCO CARBALLO, Antonio : Biografías obreiras de Ferrol (vol II). Fundación 10 de Marzo, Compostela, 2012..

Compañeiros

~ memoriadocarcerecoruna ~ Deixar un comentario

“Estiven dous meses en prisión , estba tamén Ignacio Toxo e Alfonso Tellado, tamén dos mayores o vello Rabina de Mugardos, anarquista de toda a vida, o vello Pillado e o meu pai,  Loureiro,  co que compartín presidio e que me protexía”

Xosé María Loureiro Fernández, preso no 1972

De: BLANCO CARBALLO, Antonio: Biografías obreiras de Ferrol (vol II). Fundación 10 de Marzo, Compostela, 2012.

Os homes presos e a familia sobrevivindo

~ memoriadocarcerecoruna ~ Deixar un comentario

Cando levaron detido ó seu home, Maria quedou de súpeto soa á fronte da familia, nunha situación económica que a desbordaba: “para min foi destrozarme a vida, chorar moitas bagoas día a día pero tiña que vivir para cinco fillos e traballar en todo que se se poñía por diante”. Traballou cosendo, na terra, criaba animais, ía mariscar e de criada. Tamén lle axudaban amigos do marido.

María Beceiro Veiga
muller de José Caride Pintos, sindicalista, preso no ano 1972

De: BLANCO CARBALLO, Antonio : Biografías obreiras de Ferrol (vol II). Fundación 10 de Marzo, Compostela, 2012..

Carta de Manuel Rodríguez á familia

~ memoriadocarcerecoruna ~ Deixar un comentario

prison-bars-imageManolo Rodríguez era membro do P.C.  e abogado laboralista. Defendía a obreros e estudiantes nos anos de finais do Franquismo ; perseguido durante todo ese tempo e foi preso. Esta carta foi escrita o día 21 de marzo de 1972 desde o cárcere da Coruña.

“El san Benito tiene para mi mucho significado: era el santo del abuelo: de quien aprendí a ser justo, honrado y me infundió la obligación  de dedicarme a ayudar a los demás, sobre todo a los más necesitados. Si hoy viviera estaría seguramente aquí también (…)  el que yo esté en la cárcel por los motivos que estoy, no debe entristeceros, por el contrario (..) A mamá no le entristece mi encarcelamiento, porque conoce mejor que nadie la altura de miras de mis actuaciones, el desinterés, y, por qué no decirlo, la honradez de las mismas”

de Antonio BLANCO CARBALLO:   Biografías obreras de Ferrol.                                                                Fundación 10 de marzo. Santiago 2012

Un pardal

~ memoriadocarcerecoruna ~ Deixar un comentario

pardal blanco e negro

Un suceso simple  pode ser unha alegría

“Unha tarde, perto do serán, vin un fato de compañeiros que estaban parados fitando para o tellado do alpendre que había ao longo da parede; achegueime ó grupo e poiden ver de qué se trataba; alí enriba do cuberto había unha parella de pardales que estaba cumprindo co mandato da natureza para que non se extinga a especie. Este feito tíñamolo visto moitras veces sin lle dar importancia; máis aquí para nós tiña un siñificado especial; era como un mensaxe esotérico para as nosas arelas sensuales..”

Xerardo Díaz Fernández, preso no cárcere da Coruña nos anos 1938 e 1939, e autor do libro A crueldade inútil. 1985. Edicións do Castro. Sada.