Luís Taboada Montoto e a triste historia familiar

Luís Taboada Montoto, teniente de alcalde do concello da Coruña e afiliado a  Izquierda Republicana. Nesta fotografía está dando un mitin  en Carral xunto ó monumento dos mártires.

Destinado en Pamplona como inxenieiro de ferrocarriles foi recluido na prisión desa cidade.

O seu irmán Inocencio consignatario de pesca e afiliado ó Partido Galeguista,  foi asasiñado en Vigo o 15 de setembro de 1936 xunto con  Eugenio Arbones Castellanzuelo, Segundo Echegaray García, Abraham Muñoz Arconada, Luis Bilbatúa Zubeldía, Marcial Araújo Conde e Adolfo Morgade Pazos.

O seu fillo José Taboada Crespo foi preso no cárcere da Coruña

Triste destino dunha familia

Carta dende Carabanchel

Unha das cartas que Jose Humberto Baena envía  desde o cárcere antes de ser fusilado en setembro de 1975. Reflexiona sobre a sús vida. Tiña 25 anos.

“..Galicia sigue siendo la zona de España con la renta más baja, con una pobreza enorme y en donde  la mayoría de los gallegos se ven obligados a trabajar en unas condiciones de salarios miserables, de toxicidad en la fábrica. Nos vemos casi como en una esclavitud: tan pronto haces una menor propuesta te despiden. Esto no pasa solo allá, en Galicia, sino también pasa aquí,( 1) pero más allí debido a la escasez de trabajo  que es mayor que en otras ciudades. Estos problemas yo los conozco desde antes de empezar a estudiar. Hice estudios de Bachillerato superior y he empezado la carrera de filosofía con dinero que me mandaban unos parientes pues mis padres no tienen dinero para pagarme eso. Pero durante el primer curso de Filosofía por participar en unas manifestaciones estudiantiles que había en Santiago en el año setenta, fui detenido y juzgado por el TOP y expedientado. Las manifestaciones eran por motivos estudiantiles y por desacuerdo con el rector de la facultad de Filosofía y Letras, sobre todo en la manera de dirigir el centro que era de un carácter completamente fascista. Las peticiones eran de una mayor participación democrática. Peticiones que aun se siguen haciendo.

En este proceso salí absuelto. Era el año 1972 porque tardaron dos años en hacer juicio. Estuve un mes en la cárcel, estuve en las comisarías de Vigo y Santiago y en la cárcel provincial de la Coruña. En aquella época empecé a tener inquietudes políticas que eran sólo unas inquietudes democráticas  y que luego empecé a politizarlas en contacto con la vida. No sólo con los compañeros de la Universidad sino con mi familia que es pobre, con mis vecinos que son todos obreros en contacto con la realidad que vivía. Debido a este proceso debí de dejar los estudios y traté de trabajar en diferentes sitios y siempre encontré obstáculos porque en cada fábrica exigían un certificado de buena conducta que la policía se negaba a darme a pesar de haber sido absuelto. Tampoco en aquel tiempo me daban pasaporte ni carné de conducir ni nada. Hice alguna solicitud para empresas como Citroen, construcciones navales Santo Domingo o  El Corte inglés que fueron en principio aceptada, pero luego denegadas por falta del permiso de la policía. Entonces trabajaba en un comercio pequeño, en una cervecería de camarero, vendedor de libros, o sea, trabajos eventuales, mal pagados y sin ninguna posibilidad de recibir ninguna ayuda social por mínima que fuera. Durante esto años vi la represión en Vigo, que es la ciudad que yo conocía, vi que mis mejore amigos eran detenidos por el simple hecho de pedir mínimas libertades, por pedir aumento de sueldo en su empresa y empecé a a radicalizarme un poco debido a eso. En el año 72 en  marzo en el Ferrol la policía asesinó a dos obreros de Bazán además hubo más de cincuenta heridos de bala ya que los obreros fueron ametrallados desde el alto de la torre de una iglesia. Entonces hubo huelgas en toda Galicia y en Vigo durante quince días. Hubo infinidad de despidos, heridos, hubo palos y también tiros. Como la situación se iba agravando en el mes de septiembre se llegó a la huelga general en Vigo que duró un mes y en ese mes pararon todas las empresas importantes, infinidad de comercios, cerraron bares, cines y los autobuses cuando funcionaban , eran con un policía armado para protegerle;  para en realidad para obligarle a trabajar. En estas fecha tomé parte activa, como la mayoría del pueblo de Vigo, en concreto me acuerdo que recibí una buena paliza en el arco de Quiros en la puerta del sol  de Vigo por  atender a una  viejecita que le estaba pegando un policía. Me puse delane y la metí debajo de mi en la plaza de la Princesa;  entonces empezaron a pegarme a mi también.  Eché a correr y como la única salida de la plaza era por una  calle muy estrecha del arco de Quiros , pasé por encima de la gente que estaba caida, había mucha gente y allí me molieron a palos, pero luego pude salvarme porque me metieron en un casa unos vecinos que me llamaron desde el balcón.

En la huelgas de septiembre del 72 trajeron consigo en Vigo muchos despidos y todavía hoy se sigue luchando por conseguir su readmisión….

(1) Refírese a Madrid onde estivo preso no vran do 75

Alfonso e Julio Sabio

“Alfonso Sabio Sanmartín contrajo matrimonio con Dolores Prego Arza el 24 de enero de 1929 y residieron en la Travesía de Zapatería, 3-2º, y en mayo de 1926 se presentó a los exámenes para secretarios de juzgados municipales, aunque en octubre de 1932 estaba de empleado de la Diputación Provincial de A Coruña.

Al mes siguiente, en noviembre de 1932 falleció su esposa, operaria de la Fábrica de Tabacos, y años más tarde volvió a contraer matrimonio con Felisa Muiño Casal.

Políticamente, Alfonso Sabio fue militante del partido Izquierda Republicana, que lideraba en A Coruña Santiago Casares Quiroga.

Al producirse el golpe de Estado de los militares sublevados, Alfonso Sabio en principio no fue molestado, pero el primer día, el 20 de julio, ya detuvieron a su hermano Julio, tesorero de la UGT y afiliado al Partido Socialista, encarcelándolo, para finalmente fusilarlo el 14 de agosto de 1936. Tenía 40 años y cuatro hijos.

Seguir lendo

Carta de José Miñones á súa nai antes de ser executado

Unha das cartas escritas por José Miñones antes de ser asasinado

            Prisión Provincial de La Coruña, 6, Octubre,1936

            Queridísima Mamá: tu carta de hoy me produce esa alegría natural de todas las cosas que proceden de los seres queridos, pero al mismo tiempo ese sentimiento de pena que da siempre, cuando se tiene el ánimo angustiado, todo aquello que viene a renovar los recuerdos que nos son más gratos. Me pasa esto mismo con las visitas de Maruja y de Papá: si no viniesen no sé lo que sería de mí; pero vienen, y, sin querer, quedo triste y más atormentado. Me pasa, también, con las fotografías de mis hijitos y de mi mujer: quiero verlas y besarlos a todas horas; pero cuando las veo y las beso, me acongojo más.  He meditado muchas veces si es que soy tan egoísta, que todo esto lo sufro por mí. Creo que no. Casi estoy seguro de que sufro y padezco por lo que los demás pueden sufrir y padecer por mí. Si yo estuviese seguro de que mi mujer –tu hija, que es, entre todas las mujeres de este Mundo, la mejor- no tendría penas, y de que era feliz, mi sentimiento se reduciría completamente. Padezco por ella, porque me parece que trabajé demasiado, me ocupé quizás más de lo debido de cuantos acudieron o precisaron de mí, y por esa esclavitud de mi propia vida, no di a la de Maruja, ni la alegría, ni la felicidad que merecía por todos conceptos. Ella, en este drama, es la víctima mayor.

            No te apenes por mis agravios a Dios. Si reviso mi conciencia, te digo, en verdad, que nada hubiera consentido de cuanto han podido significar persecuciones contra la Iglesia, ni contra nadie. Más bien las hubiera evitado, con toda la medida de mis fuerzas, y así lo procuré en más de una ocasión. Bueno, perfecto no hay nadie en el Mundo; y si el pedir perdón por todas las culpas es un sentimiento que acerca a la Misericordia, yo ese perdón lo pido, con toda el alma, a cuantos crean que tienen ofensas mías, y ojalá, si algún mal hice en esta vida, se me perdone a mí, con igual intensidad.

            No acongojes tu alma por lo que yo pueda pensar, pues nada me separó de mi religión-que es la tuya- ni de mi creencia de Dios.

            Con relación a la causa de mi situación actual, por El puedo jurar que jamás he tenido sentimientos de mal hombre, ni sentimientos de mal español. Si la fatalidad se pone en mi camino, yo la recibo con los brazos abiertos, y con resignación.

            No quisiera ni un odio, ni un agravio tras de mí. Te aseguro que a mis enemigos mayores, les dedico, también, gran parte del día, mi pensamiento y mi perdón.

            Si a vosotros-los que constituís el núcleo más cercano de mis cariños- os produjo algún daño o algún dolor, en alguna ocasión, mi carácter un poco extraño, perdonadme también. El cansancio, la fatiga del trabajo, quizás mi propio modo de ser, hizo que yo no llevase a casa, muchas veces la alegría que se debe a los demás.

            Tus medallas me acompañan, y también me acompaña el pensamiento en Dios. Ten, por todos estos motivos, la más completa tranquilidad. De hoy, y de siempre, Mamá.

            Y ahora a no sufrir nadie por mí, que es así como, en cualquier parte donde yo esté, se sentiría mi alma feliz.

            Os besa y abraza a todos, y no os olvidará nunca, tu hijo Pepe.

            Dale a Maruja esta cartita.

Elvira Bao no cárcere da Coruña

Elvira Bao Maceiras, foi presa no cárcere da Coruña polo seu activismo cultural e ser membro das Irmandades de Fala.

“Desenvolveu a súa actividade docente na Escola de Redes e nas Colonias Escolares do Sanatorio Marítimo de Oza desde 1920 até 1936, ano en que foi nomeada directora. No ámbito político, foi unha activa militante do galeguismo e do republicanismo. Militou nas Irmandades da Fala da Coruña, sendo Secretaria da súa Xunta Directiva en 1918.

Elvira Bao foi membro da Agrupación Republicana Femenina da Coruña desde a súa constitución en 1933 e foi presidenta da primeira Xunta Directiva, integrada por outras destacadas republicanas como Amparo López Jean. O seu nome é recollido no semanario A Nosa Terra como intervinte en mitins do Partido Galeguista. Xunto ao seu home Bernardino Varela Docampo editaron o primeiro libro de Contos pra nenos, cun texto de autoría de Vicente Risco e ilustracións de Álvaro Cebreiro.

Como consecuencia do seu activismo político, logo do golpe de estado de 1936, pasou uns meses no cárcere e foi separada definitivamente do ensino público.”

Fonte. A Coruña da mulleres, ACAV

Carta o día do fusilamento de Cándido Sánchez Rodríguez

Cándido Sánchez Rodríguez tiña 33 anos, era de Compostela e era ferreiro e membro do Ateneo libertario. Escribe este texto á familia o día que foi fusilado.

            Coruña, 9 de marzo 1938

Queridos Padres y hermanos todos:

            En estos últimos momentos me despido de todos vosotros y os dedico con muchos besos y abrazos todo mi cariño y al mismo tiempo os ruego a todos que veléis por mis queridos hijos y a la pobre Mercedes que la veléis y la respetéis siempre.

            Queda con todos vosotros con toda e alma dedicándoos el último adiós en especial a mi madre santa y buena.

Vuestro hijo y hermano.

Cándido Sánchez

información de Rosa Espiñeira

Alfredo Suárez lembra ó seu abó, alcalde da Coruña

Alfredo Suárez Ferrín foi alcalde de A Coruña durante o Frente Popular, debido ó golpe de estado franquista, foi detido o 21 de xulio de 1936 e condeado a morte xunto con Manuel Guzmán, o funcionario municipal Francisco Prego, o secretario Joaquín Martín Martínez, e os líderes do PSOE, Maseda e Mazariegos, sendo executado no Campo da Rata o 31 de agosto. O seu neto Alfredo Suárez lembra as tristes consecuencias prá familia.

Entrevista realizada por Alba Porral

Video de José Louzao venticincoproducciones  

Na cella de illamento

preso-clemencia-madre-44340

Camilo de Dios describe as condicións nas que estivo nos tres primeiros meses de chegar ó cárcere da Coruña no ano 1949

“Cando entras no cárcere, unha persoa cunha condena, é segredo de sumario. Non podes recibir visitas, nin podes escribir nin podes recibir correspondencia. Botas tres meses aislado, nunha celda que non da ao exterior, que non ten ventás e che acenden a luz un pouquiño pola noite, outro pouquiño á mañá e outro pouquiño ao mediodía para que comas dez minutos, e danche auga. Neses dez minutos tes que comer, lavar o prato e despois lavarte tu no prato porque non tes outro sitio. Nas celdas de aislamento, neses tres meses, non hai duchas nin nada. Despois si. O día que nos sacan da celda, envolvemos o petate: unha colchoneta, unha manta. Pos a manta tendida, fanche dobrar a colchoneta, atar as catro puntas e metes os zapatos, os calcetíns e toda a roupiña que teñas. Atas as catro puntas da manta con toda a roupa, colles a manta ás costas deica a nave de desinfección. Deixas quedar a colchoneta e tu volves desnudo para a celda. Á noite vas buscar aquelo… Un olor que non se para, porque claro, aquelo é tóxico, o vapor co que o desinfectaban”.

entrevista realizada en agosto do  2015