Carmen Balboa unha historia de solidariedade

“Un importante personaje de apoyo a la guerrilla antifranquista fue Carmen Balboa López nacida en Malpica sobre el año 1915 y fallecida en 1999 en A Coruña. Carmen fue maestra Nacional y vecina de Santiago de Compostela, hermana menor de Benjamín Balboa, quien, el 17 de julio de 1936, consiguió desde su puesto de telegrafista de la Armada española que el grueso de la flota española quedase bajo la fidelidad republicana en los primeros días de la guerra civil. Otro hermano, José, fue fusilado por lo franquistas en Cartagena, el 29 de mayo de 1.939.

Carmen Balboa conoció a Manuel Ponte Pedreira en 1945 a raíz de ser detenido su hermano Jesús Balboa por la Guardia Civil. En esa ocasión Carmen se desplazó a Ordes a pedir una recomendación para mediar por su hermano, dándole Ponte Pedreira la recomendación para el teniente coronel Santoda, de la Caja de Reclutas de Santiago. Cuando quedó Jesús en libertad condicional, y ante el temor a ser nuevamente detenido, escapó al monte. Y, a partir de ahí y por ayudar a ese hermano, se convirtió Carmen en un importante apoyo a la organización del Llano comunista durante un tiempo en Santiago, creando con Isabel Ríos una extensa red de enlaces para ayudar a los hombres del monte y de la guerrilla antifranquista.

Seguir lendo

Luís Costa García, unha vida chea de atrancos pero un doutoramento en París

Luis Costa García nace en Vilagarcía no 1915, o 26 de febrero.  Cenetista, escritor,  bibliotecario e historiador. Tras o golpe de Estado de 1936 usou o nome falso de Juan García Durán, de Comillas, Santander.

Nace nunha familia de clase obreira. Trasládanse de Vilagarcía a Vilaxoán. Comezou coma carpinteiro e finou sendo Doutor en Historia pola Sorbona de ParÍs. “Os Costa tiñan ansia de liberdade na alma, e moita mar nos ollos azuis.” O seu pai, Cándido Costa Saborido, simpatizante da ideas republicanas, foi perseguido no golpe do 36.

Luís ingresa con 15 anos nas Xuventudes Libertarias, aos dezaseis anos era secretario da organización en Vilagarcía. Con dezaoito presidente do Sindicato de Carpinteiros. Con vinteún, no 36, acode como delegado ó Congreso da CNT en Zaragoza.

Mata a un home accidentalmente nunha trifulca no seu posto de traballo no Porto de Vilagarcía. Fuxe a Coruña a refuxiarse con compañeiros libertarios.

En xullo do 36, canda o golpe, tenta fuxir nun barco a Asturias para unirse alí á loita pero é detido pola pola Garda Civil (episodio que abre a súas memorias antifranquistas).

Ingresa no cárcere de Coruña no 1936, condeado a morte, pero  lle foi commutada a pena. Durante todo o proceso adopta o nome falso de Juan García Durán para non ser relacionado coa morte de Vilaxoán. Luís permaneceu preso sete anos, presenciando a diario como iban levando compañeiros ao fusilamento. Aproveitou para estudar, os seus mestres no cárcere foron Cesáreo e Camilo Saco, galeguistas de Monforte, foron eles quenes o iniciaron na gramática.  Posteriormente escribiu “Gramática Española: porque la gramática es una ciencia”. Seguir lendo

Benito López López o barbeiro socialista de Ribadeo, indultado despois de morto

Foto BENITO LOPEZ NIETO RIBADEO.jpg

Benito López López, de Ribadeo, era socialista,  foi  acusado de “instigar” ás tropas franquistas na súa entrada en Ribadeo e condeado por “traición” a reclusión perpetua. Foi preso no cárcere de Lugo e transaladado ó penal coruñes onde faleceu  de tuberculosis pulmonar, pola fame e polo frío que había daquela nos cárceres de franquismo. Era o ano 1040 . Tiña 43 años e  dous  fillos pequenos.

Seguir lendo

Manuel Pena Camino, guerrilleiro!

xesteira-2Natural de Castro, concello de Mesía, dunha familia de labradores vai traballar a unha serrería, e faise colaborador do partido comunista. Foi detido e xuzgado xunto con Manuel Calvelo López, Isabel Ríos  Lezcano, Eduardo Sánchez Lago e Manuel  Sánchez Ayerbe. Tres deles condeados a pena de morte, executada no caso de médico Calvelo e ingresados no cárcere de Santiago no ano 1936.

Seguir lendo

As catro vidas de Mario Granell

O pintor e artista Mario Granell lembra os seus momentos de volta á vida.

Nací por primera vez en A  Coruña, (…) fui bautizado  en la iglesia de San Nicolás,  teniendo como fondo musical tan trascendental acto, los cañonazos con los que se despanchurraba Europa aquellos días  de la su recién estrenada, dicen primera guerra.(…)

iglesia_de_san_nicolas_originalarticleimage altar

Volví a a nacer en la playa de Bens, también en A Coruña, una madrugada de febrero de 1937, en plena guerra civil española.”

playa-bens

“( ..). Colléronme na Coruña, estabamos preparando embarcaciones para huir a Francia e voltar a la zona republicana, pro nos cogieron en el ajo.

Al llegar a la cárcel nos encontramos con Luís Rufilanchas y otros condenados a muerte por presunto delito de querer huir (…)fui preso, juzgado ( valga el eufemismo) por un consejo de guerra, y condenado.

Pasou cinco tristes anos no penal da Coruña

carcerecoruña Mada Carballeira (24).jpg

 

 

 

 

 

 

 

“Volví a la vida por tercera vez un día de octubre de 1942 al recobrar mi libertad física.

IMG_20160608_171100

Marcha a  Compostela pero sufre moito os anos tristes que lle tocou vivir, ese exilio interior que o abafaba.

“De nuevo entré a la vida al desembarcar en el puerto de La Guaira una madrugada de Abril de 1957

IMG_47571

 

Alí, en Venezuela Mario Granell vivíu vinte cinco fructíferos anos.

 

 

 

Volta a Vigo no ano 1980 onde pasa os derradeiros anos da súa vida.

Velaiquí un video da súa obra 

Catálogo da exposición Mario F. Granell: morte e reencarnacion dun pintor galego. Octubro 2014, maio 2015. Vigo. Pinacoteca Fernández del Riego.

 

Luís Alonso Álvarez , o vran do 67 no cárcere

luis alonso alvarez busto si.jpg

Luís Alonso estudiaba Maxisterio e tiña inquedanzas;  esto fíxolle implicarse nas xuventudes do  Partido Comunista.

A presión da policía sobre os partidos políticos – e daquela era o P.C. o que tiña a maior actividade- fixo que apresaran un grupo enorme, entre eles o mozo Luís.

Un home, camarada deles , que estivera en Alemania do Leste na formación de cadros  formándose como outros militantes, parece que foi obligado a dar nomes. Daí resultou unha importante caída do PC na Coruña. E daí que Luís, o estudante, fora  visto pola policía cando camiñaba polo Cantón Pequeno. E apresado.

Mentras a familia preocupada pensaban que dous tíos policías axudarían . O xefe da BPS, un home de apelido Piñeiro, ó que todos temían, preguntaralle  a un deses familiares

-Que fago co sobriño?

– Como a todos- respostaron os tíos.

Na comisaría

Alí, cando chegou ensináronlle a outros militantes que caerán e que foran maltratados; Luís Alonso viunos con moratóns e golpes, como a Antonio Arias Curto que estaba maltreito, coa cara inflamada.

Luís sufríu golpes e paos entre os dedos e sacudidas, fixéronlle “como a todos”.

Seguir lendo