“Estiven dous meses en prisión , estba tamén Ignacio Toxo e Alfonso Tellado, tamén dos mayores o vello Rabina de Mugardos, anarquista de toda a vida, o vello Pillado e o meu pai, Loureiro, co que compartín presidio e que me protexía”
Xosé María Loureiro Fernández, preso no 1972
Cando levaron detido ó seu home, Maria quedou de súpeto soa á fronte da familia, nunha situación económica que a desbordaba: “para min foi destrozarme a vida, chorar moitas bagoas día a día pero tiña que vivir para cinco fillos e traballar en todo que se se poñía por diante”. Traballou cosendo, na terra, criaba animais, ía mariscar e de criada. Tamén lle axudaban amigos do marido.
María Beceiro Veiga
muller de José Caride Pintos, sindicalista, preso no ano 1972
“Unha tarde, perto do serán, vin un fato de compañeiros que estaban parados fitando para o tellado do alpendre que había ao longo da parede; achegueime ó grupo e poiden ver de qué se trataba; alí enriba do cuberto había unha parella de pardales que estaba cumprindo co mandato da natureza para que non se extinga a especie. Este feito tíñamolo visto moitras veces sin lle dar importancia; máis aquí para nós tiña un siñificado especial; era como un mensaxe esotérico para as nosas arelas sensuales..”
“Os días facíanse longos e as noites mías longa ainda. As nosas vidas xa non tiñan esa sensación acongojada da espera, tiñan máis ben a apatía da renunciación, pois morriamos pouco a pouco aplastados pola certeza da derrota (…) Ibase a noite e non levaba nada de nós; ficamos con aquello que ninguén nos pudo quitar: os sentimentos.: Chegou o día i escoltábamos a chegar os ruidos lonxanos da cidade que bulía e desgoraba; os centinelas seguían berrando Alerta! par despertar os noso pensamentos amornados; os ta-ta-ta-ta-ta… das ametralladoras que os da fábrica de armas estaban probando para que quedaran ben axeitadas, ouvíase perto de nós como unha diana que nos regalaban pra que nonos esquencéramos dos irmáns que as devanditas armas iban a matar”
“Lo más interesante ha sido una cría de gorrión que cayó en el patio, a la que su madre putativa estuvo intentando sacar de allí durante tres días. Nosotros mimamos a la cría a base de pan y agua, hasta que pudo volar. Allí nos tenías a 25 tíos, sentados en el suelo, contemplando, como tontos, los revoloteos del gorrión que, por la noche, dormía en la despensa”.
Jose Torregrosa, preso no 1972
autor da foto: Faustino Rodríguez
No ano 1973 Leonardo Dopico foi detido pola Brigada Político Social en Ferrol e ingresou no cárcere da Coruña, alí reencontrouse con Bernado Bastida, o vello Loureiro, Rafa Pillado e Julio Aneiros. “estabamos en celas individuais pero como Julio Aneiros sufría mareos, secuelas do balazo no pulmón, pedímoslle ó director que nos deixase meter outra cama para que non estivese só e accedeu. A inmensa maioría de presos eran do Partido Comunista(PC). Tamén había un do Movemento Comunista (MC) e dous estudiantes de Ferrol de Liga Comunista Revolucionaria (LCR). A monotonía do cárcere paliábase coas informacións que Rafael Pillado conseguía a través dunha pequena radio, escoitando a Radio Pirenaica. O avogado laboralista Rafael Bárez tamén os informaba dos acontecementos cando ía visitarlles, e en ocasións, os avogados pasaban documentos nunha carteira de doble fondo”.
Leonardo Dopico Vázquez. Responsable político do PC en ASTANO, preso no 73 na Coruña.
“Eles (os nacionalistas) cando lles conviña xuzgaban aos que cometían delitos comúns como delitos políticos e viceversa; era unha maneira de confundir para chegar á conclusión de que uns e outros estábamos na mesma liña”.
Xerardo Díaz Fernández, preso no cárcere da Coruña nos anos 1938 e 1939, e autor do libro A crueldade inútil.1985. Edicións do Castro. Sada.
No cárcere facíanlles cantar ós presos as cancións fascistas.
“Humillában-nos a cotío e para vexarenos máis, agora tíñamos que cantar, obrigados, as estrofas do himnos máis odiados pro nós, as que entonaban con rexouba os que asesinabas ós noso irmáns. Era unha crueldade inútile” Mandábanlles berrar, España, una España grande, España libre, “A palabra libre!!! Foi berrada con tal forza que a deberon ouvir nos Cantóns”
“González, o médico, viña da enfermería, Viña coa faciana esluada e amostrábase moi tristeiro.. Hai algo que me revolveu o bandullo e que me deixou anguriado. Estaba na enfermería falando co meu cofrade cando chegaron cun preso nunha camilla. Viña sin sentido. Trátase dun home xoven, como de trinta anos. O oficial que o acompañaba dixo con sonrisa despectiva:
– A ver se podedes facer algo por éste.. ainda coido que non paga a pena…
O probe home estaba suoroso, eluado e amosaba un carís impresionate. Na facian e no corpo víanse as roxas sinais dos golpes recibidos a xuzgar polas contusións esmatosas e os morados cardenales. O castigo debeu ser abraiante… Sacáronlle a roupa e apareceron as costas e nelas as huellas terribles que deixaron na aplicación na carne viva dunha plancha ben quente; víase catro queimaduras profundas, dúas no lombo e dúas nas nádegas; as do lombo son tan profndas ue se poden ver as costelas, carne chmuscada polas beiras. Os delores deberon ser terribles. Ademáis tiña cardenales roxos polo resto do corpo, sinais ríspidas dunha tralla manexada con asaño. Dimpois do suplicio, por qué non o levaron a un hospital en lugar de metelo na cadea? Por sorte para él finou antes de recobrr o sentido. Quén era? Nunca o soupemos.
Cecais nin a súa familia, si a tiña, ainda hoxe iñorará o final deste probe mártir.”
Xerardo Díaz Fernández, preso no cárcere da Coruña nos anos 1938 e 1939, e autor do libro A crueldade inútil. 1985. Edicións do Castro. Sada.
Memoria do cárcere A Coruña 
Debe estar conectado para enviar un comentario.