Manuel Guzmán García, diputado

manuel guzman.jpg

Nacido en Rentería (Guipúzcoa) en 1878, casado con Carmen Cadavid Díaz, despois adicouse ó comercio. Durante 12 años pertenceu ó coerpo de Carabineros, destinado en vixilancia de portos y en Aduanas, en A Coruña, corpo que abandonou para adicarse á intermediación entre os emigrantes e as navieiras, como representante de ditas compañías adicadas ó seu  traslado a países americanos. Era amigo de Casares Quiroga e foi diputado a Cortes por Izquierda Republicana nas eleccións de febreiro de 1936.

Nos días nos que  en que  o exército se sublevou nas  posesións africanas, Manuel Guzmán formou parte do Comité de Defensa da República, en A Coruña, e sempre  estivo ó lado del gobernador civil, colaborando, ata que los militares decidieron salir á rúa o  luns 20 de xulio.

Foi detido xunto a Francisco Prego, o dia 27 de Xullo, logo de pasar varios días escondidos en casa dunha amiga na rúa Florida 35 , desque abandoaran o goberno civil no momento de comenzar o tiroteo contra os golpistas. Foron arrestados. 

Guzmán y Prego, que non portaban arma algunha, foron arrestados e trasladados a locais policiais. Dous días despois, , ingresaron en prisión en réxime de incomunicación total,  levantada el 1 de agosto.

Foi  xuzgado en  consello de guerra  o 26 e 27 de agosto xunto con alcalde da Coruña Alfredo Suárez Ferrín , o secretario do concello Joaquín Martín Martínez , o secretario de goberno civil Leovigildo Taboada e os líderes socialistas Ramón Maseda, Prego e  outros catro coruñeses, todos eles acusados de  rebelión militar.

Foron condeados e executados en Punta Herminia o 31 de agosto de 1936. Manuel Guzmán Tiña 58 anos.

LAMELA GARCÍA , L. : Estampas de Injusticia. La guerra civil del 36 en A Coruña y los documentos originados en la represión. Edicións do Castro. Sada, 2005.
https://es.wikipedia.org/wiki/Manuel_Guzm%C3%A1n_Garc%C3%ADa
http://www.lavozdegalicia.es/hemeroteca/2003/05/03/1650947.shtml

Federico Lamela Reino, represaliado por aplicar a lei de cementerios

“Federico Lamela Reino, un empleado administrativo del Ayuntamiento de Vimianzo que sufrió una completa tragedia a partir de julio de 1936, al alzarse en armas los militares franquistas contra la legalidad vigente, cambiándole la vida de forma drástica y no levantando jamás la cabeza, identificándole las nuevas autoridades con el problema de la detención de los sacerdotes de Vimianzo que ordenó el alcalde José Alborés Gándara, “O Cordas”.

Esta imaxe ten o atributo alt baleiro; o se nome de arquivo é cementerio.jpg

Y, es que, los párrocos del municipio de Vimianzo fueron convocados al Ayuntamiento para hacer efectiva y cumplirse la ley de Secularización de los Cementerios, artículo 27, apartado 2, de la Constitución de la Segunda República, de 9 de diciembre de 1.931; la ley de 31 de enero de 1.932, artículo 1, y su Reglamento de 8 de abril de 1.933, artículo 6 y siguientes. Estas disposiciones, cumpliendo el citado artículo constitucional, regulaban la forma y modo para la secularización de los cementerios, pero los sacerdotes se mostraban beligerantes y no cumplían dichas leyes. Siete de estos sacerdotes acudieron el día de la citación a Vimianzo, reuniéndose a deliberar en un local de su confianza, pero cuando allí estaban llegó el médico de Quintáns-Muxía, el derechista Daniel Vázquez Paz y les aconsejó que no acudiesen a la cita del Ayuntamiento, marchándose para sus respectivos domicilios. Esta actitud fue considerada por el alcalde como un claro desafío a su autoridad, y como una burla que no podía ni debía consentir, ordenando la detención de los siete sacerdotes y de un sobrino de uno de ellos durante un día y medio, encerrándoles en una de las dependencias del Juzgado Municipal. El encargado de atenderles fue el administrativo del Ayuntamiento, Federico Lamela Reino, un hijo de un antiguo secretario municipal fallecido a principios de 1934.

Seguir lendo

Antonio González Doldán, de familia represaliada

De novo o investigador Luís Lamela nos achega á vida dos republicanos coruñeses

“Nació en el Castro de Elviña (A Coruña) sobre el año 1885. Se casó con Carmen López Corgo y residió en San Roque de Afuera primero, en la calle del Orzán, 108-2º y en la de La Torre, 136. Tuvieron cinco hijos: uno de ellos diputado nacional Emilio González López

Trabajó de marinero, botero, tipógrafo, librero, carpintero, empleado de Aduanas y de la compañía Trasatlántica. Fue también presidente del Ateneo Obrero coruñés y estuvo afiliado a la entidad de Estudios Sociales “Germinal”. Librepensador, anticlerical y gran lector.

En los últimos tiempos de la Segunda República logró el puesto de trabajo de conserje del Servicio Antituberculoso, en la Inspección Provincial de Sanidad y en octubre de 1933 desempeñaba la presidencia, en el Distrito tercero, de A Coruña, del Partido Republicano Gallego.

Seguir lendo

Rafael Pillado Lista: a loita permanente

Rafael Pillado Lista, nacido no 1942 en San Cibrao, Cervo.
Na súa persoa vense representados milleiros de homes e mulleres que coma el, sufriron xa de nenos as consecuencias dun réxime fascista e cruel.

A ausencia constante do pai, preso no cárcere franquista acusado de apoiar á guerrilla, a nai tentando gañar algún diñeiro para asegurar a súa alimentación, a miseria da xente nos duros anos de posguerra, van marcar a Rafael para o resto da súa vida.


Con 15 anos comeza a traballar na empresa de construcción naval Bazán, en Ferrol; empresa onde traballa ata a xubilación e onde se vai converter nun líder sindical comprometido e loitador, negociador dos distintos convenios laboráis, o que acarréaralle moitos problemas, tanto na empresa, como coa policía, que o detén en moitas ocasións.


Membro das Xuventudes Comunistas, con 22 anos viaxa á República Democrática de Alemania para asistir a un curso político, do que ven reforzado política e organizativamente e cun coñecemento máis real da militancia no partido. Non será a única viaxe ao estranxeiro para asistir a reunións do partido comunista.


Participa no Congreso Constituinte do PCG e na fundación de Comisións Obreiras. Partícipe da toma de conciencia da forza do colectivo obreiro, alenta á folga a traballadores fartos coma el, de salarios miserables, xornadas demoledoras, ausencia de seguridade laboral e de dereitos básicos en xeral; empresas como Peninsular Maderera, Pysbe, Megasa,… Teñen en Rafael un apoio incondicional.


A década dos 60 son, pois, anos de mobilizacións, protestas, negociacións, viaxes , despidos, edicións clandestinas de periódicos e documentos…. Anos de moito esforzo.


Testemuña de primeira liña do fatídico 10 de marzo de 1972, onde deixaron a vida Daniel Niebla e Amador Rey por disparos da policía; foi detido e enviado o cárcere de A Coruña, onde comparte espazo con compañeiros como Vicente Alvarez Areces, Rafael Bárez, Xosé Torregrosa, Manuel Amor, Xosé María Riobó, Xulio Aneiros, Xosé Cabado Martínez, Anxel Porto Feal, Anxo Cortizas, Paco Rodríguez, Pedro Bonome e Bernardo Bastida, entre outros.


O xogo, a aprendizaxe de diferentes disciplinas, a lectura, a conversa cós compañeiros, mesmo o estudo de Graduado Social, enchen o tempo de cadea na Coruña. Corre o ano 1972.

Seguir lendo

Manuela Balbina Válcárcel Luaces, “Mela la Carbonera”

“Manuela Balbina Válcárcel Luaces, Mela la Carbonera, a única nena de seis irmáns, era traballadora dende os 11 anos. Filla dun histórico anarquista portuario, a morte do seu pai marcouna indeleble. O rastro acráta da súa educación sempre se amosou. En maio de 2001 apareceu nestas páxinas un informe sobre as traballadoras do carbón, as que cargaban os barcos en longas colas, con bolsas de 30 quilogramos de carbón na cabeza. “Traballei coma un home”, comentou, coa dignidade de quen se gaña a vida coas mans. Mesturou a conversa con versos populares. Este foi un: “Aínda que pobre / non baixo a ningunha fonte a beber / quero claro e ordinario / se non morro de sede”.

A súa celebridade ven do 10 de marzo de 1972 cando, subida a un camión na praza de España de Ferrol , xa cos mortos en As Pías, arengou ás masas para seguir adiante. Despois dirixiu a liña de piquetes que pechaba os mercados da cidade. Naceu o mito. “Que ía facer se dispararan contra os traballadores?”

O seu compañeiro, Rogelio, era traballador de Bazán e foi condeado no Proceso do 23, do famoso Tribunal de Orden Público (TOP).

Á idade de 52 anos ingresou en prisión, ali compartíu condea con Fina Varela e Sari Alabau– No cárcere rematou de aprender a ler axudada por outros presos políticos. A súa loita estivo ligada ao nacemento de CC.OO. e a un anarco-comunismo ideolóxico herdado de pai e nai.

Rematou a súa vida activa como peixeira no mercado das Casas Baratas. A morte dun fillo puxo unha triste expresión naquel rostro feliz cos seus ollos agudos e intelixentes. Mela nunca máis foi a mesma. Finou non ano 2013.”

https://www.lavozdegalicia.es/noticia/ferrol/2003/01/20/adios-mela-carbonera/0003_1437289.htm

Pedro Morlán: Ascenso e derrota no país da Transición

pedro morlan (4)

Con menos de 20 anos xa fora golpeado, apresado e encarcerado na Coruña dos setenta. Moito sufrimento seguido que pasou factura ao rapaz do instituto de Monelos ( A Coruña) que era poeta e que cría na cultura. El cóntanolo:

A entrada na política

Naceu no 1957  en Oleiros (A Coruña). Incorporouse  ás Xuventudes Comunistas no momento en que o PC impón unha línea de masas para facer accesible o partido a moita xente. Era o ano 1971 e entra oficialmente con Luciano, Juana, Celsa, Abad , os seus compañeiros de clase.

Entrar nas Xuventudes  abriunos un montón de campos; liamos moitos libros políticos -ainda que era material prohibido-  de Ruedo ibérico, das editoriais de Buenos Aires… Pero tamén moitos textos poéticos de Miguel Hernández, Neruda, Cernuda, Lorca”, recorda. “Eu entrei no partido por Miguel Hernández porque para min era un exemplo en todo”, asegura. Había un batiburrillo entre política e literatura: “A min o que me emocionaba era a poesía. Facíamos tamén moitos actos culturales no instituto”. 

Seguir lendo

Victor López Rodríguez, preso por axudar a un falecido

Víctor López Rodríguez naceu o 1 de marzo de 1910 en Lugo  era chófer  da Xefatura de Obras Públicas da de Lugo. En agosto de 1945, Víctor depositou nunha estrada ás aforas da cidade de Lugo o cadáver dun guerrilleiro que finara de morte natural escondido nunha casa particular, tratando de impedir represalias contra os donos da vivenda.

Segundo a peza separada número 9 da causa 75-46 Víctor tiña relación con Emilio Golás Rodríguez “O Villas”, e Pepe Vicente polo que se puxeran en contacto con el para que no coche oficial do que el era chófer recollese o corpo sen vida do “Picadillo” José Manuel B….za .

O 6 de febreiro de 1948  é condenado por rebelión militar xunto con  José Santiago Temprano “Henares”, da Coruña; Maximino Rodríguez Pérez “Maxi”, de Paradela ( Lugo) e  Manuel Rábade Rodríguez de O Pino (Cospeito) Lugo. Acusáronos de ter contacto co Partido Comunista e con partidas de guerrilleiros.

En Julio de 1947, Víctor López Rodríguez entra no cárcere de Lugo , incomunicado,  e pasa un mes antes de ser conducido á Prisión Provincial de A Coruña na que permanece dende agosto de 1947  ata abril  de 1948, no que  enfermo de bronquitis,  foi transladado ó penal de Burgos  onde permanece ata xaneiro do 1949.

Ata o 5 de maio de 1955 non é readmitido no seu posto de traballo como chófer na Xefatura de Obras Públicas de Lugo , tendo pasado 8 anos dende que se entregou e foi preso, sen poder percibir  salario nin  beneficios relacionados co seu posto de traballo.

Víctor López Rodríguez finou o 25 de decembro de 1979.

José Taboada Crespo. Do cárcere ó mundo da ficción

De familia republicana. O seu pai Luis Taboada Montoto, nacido en Quiroga  (Lugo) queda viudo de María Crespo Neira pola gripe de 1918;  foi vivir a Coruña, alí foi elexido concelleiro republicano por Esquerda Republicana no Concello da Coruña, destinado como  inxenieiro de ferrocarriles a  Pamplona foi perseguido e encarcelado.

O seu tío Inocencio do Partido Republicano galego  foi asasiñado extraxudicialmente en Vigo o 13 de setembro de 1936 xunto con outros nove homes entre os que estaban os socialistas  Eugenio Arbones Castellanzuelo, Luis Bilbatúa Zubledía e o membro de Unión Republicana Segundo Echegaray García.

Jose Taboada Crespo nacera en 1917  e estaba afiliado ás Juventudes Socialistas.

Foi,  como tantos, preso  no cárcere da Coruña, na cela número 1 con outros sete reclusos. Foron longos  nove  meses.

Cuando tiñan lugar as sacas “armábanse” coas patas da mesa, armas que no foi necesario utilizar. Pasado o tempo sempre pensaban que ía haber un “canje” de prisioneros, que nunca tivo lugar. De noite lembraba  os terribles sons dos tiros dos que fusilaban no campo da rata.

Seguir lendo

Fernando Miramontes: Unha vida de militancia sindical e política

Naceu na Coruña en 1935, no barrio de San Pedro de Visma, dende os 10 anos a vida marchou vivir ó Ferrol onde traballou dende os 14 anos como escaiolista.

Foi un loitador    antifranquista dende os ámbitos sindical e político. Foi detido nove veces e sufriu toda a dureza da represión franquista. Estivo preso no carcere da Coruña 5 veces e a raíz dos sucesos de Ferrol de 1972 foi torturado salvaxemente pola policía “ata as portas da morte”.

“….a súa sensibilidade ante a inxustiza e os duros acontecementos da súa infancia o marcaron, acubillado sempre a carón das xentes máis humildes e solidarias, que formaban una esquerda aínda desestruturada, morna e clandestina. Todos estes feitos condicionaron a súa vida, en loita permanente pola igualdade social e a liberdade”. como se relata no libro “Biografías obreiras de Ferrol”

Seguir lendo

Emilio Alba Lamas. Enfermo e preso

Empleado do Concello da Coruña,  fundador do Club Deportivo, tesorero do Club Náutico da Sala Calvet e socio do Casino Republicano. Afiliado á  masonería e dirixente de  Unión Republicana. Procesado, encarcelado e enfermo, non chegou a vivir a libertade.

“Emilio Alba Lamas nació en A Coruña el 19 de diciembre de 1886, hijo de Enrique Alba y de Clara Lamas Sanz. En septiembre de 1899 estudiaba en la Escuela Superior de Comercio, y se casó después con Dolores Salazar Ramos, con la que tuvo dos hijos. No obstante, Clara falleció el 11 de abril de 1913 y posteriormente, en enero de 1922 se caso de nuevo en Lugo con la maestra nacional, Fe Lago Barja, con la que tuvo cuatro hijos más.

Emilio Alba fue empleado del Ayuntamiento de A Coruña, jefe de Negociado, oficial encargado de la sección de Hacienda, y presidente y vice presidente de la Asociación profesional de Empleados Municipales. También fue fundador del Club Deportivo, tesorero del Club Náutico de la Sala Calvet y socio del Casino Republicano. También estuvo afiliado a la masonería y militó en el partido Unión Republicana, del que fue uno de sus dirigentes a nivel local.

Seguir lendo