Triste carta dun pai

Andrés García Ferreiro, abogado e secretario do concello de Vimianzo, no pudo evitar a súa persecución e foi condeado en  consello de guerra. De nada valeron ás súplicas e a declaración da súa inocencia. Foi fusilado 15 de marzo de 1937.

Esta carta é un testamento de amor ó seu fillo.

Scan0008.jpg

Lectura da carta pola súa neta  Beatriz García no acto celebrado en marzo de 2019 na casa museo Casares Quiroga de A Coruña dentro das actividades de “Habitar a palabra”

Garrote vil

rejas01

Conta Camilo de Dios como acompañou ó seu compañeiro  José María Saavedra a última noite cando o condearon a garrote vil despois de se ter pegado un tiro para non entregarse á Garda civil.

Cando estabamos condeados a morte sacábannos ao patio no momento da sesta, cando os demais entraban a durmir a sesta despois da comida. Estabamos os dous na mesma celda e sen embargo tiñamos que pasear ao mediodía polo patio coas mans postas ao lombo a dez metros un doutro. E non te podías volver, nin falar co de atrais nin co de diante.

Os condeados a morte estaban todos nas galerías sociais pero non ían ao patio cos sociais. Saían con nós, cos condeados a morte. Entre eles, José María Saavedra, que era compañeiro. O que se pegara o tiro na praza das Mercedes, en Ourense. Pegouse o tiro porque estaba ferido e estabamos os dous rodeados. Eramos parexa para ir dar o golpe. Estaba ferido na man dereita e díxome que lle pegase un tiro. Díxenlle que tiña unha pistola e tiña a outra man. Saqueille a pistola da funda, mirei si estaba cargada, dinlla e pegouse un tiro e caeu. Vinlle as moas caer e o ollo colgando. e unha brecha grande na cabeza e considerei que quedara morto. Sempre pensei que estaba morto ata que tres meses despois o atopei na Coruña. O curaran, algo, porque supuraba constantemente, ata que lle deron garrote vil. Este tamén estaba condeado a morte. Déronlle garrote vil na Coruña. José María estaba solo. Só estivo acompañado a noite que o mataron que pediu que me deixaran pasar con el, e estiven con el ata o último momento. Ata que veu o verdugo estiven con el. Ata as tres e media da mañá que é cando o mataron. Paseino peor ca el. En vez de darlle ánimos eu a el, dábamos el a min.

O garrote vil consiste nun sillón cunhas correas nos pes, outras nas muñecas e logo ven o verdugo a tomarche a medida, mándate sentar no sillón, séntaste no sillón e fai unha mostra no pao, onde ten que poñer a argola  segundo a altura e despois pásante á capela por si queres escribir as últimas vontades e confesarte. Mentres tanto o verdugo pon a roda e cunha argola ao pescozo que vai apretando e vaite estrangulando así. Niso consiste o garrote vil. Non quixo vir a familia. Teño o reloxo del, deixoumo. El viñera de Ferrol co comisario político. El era socialista, republicano, e quería seguir loitando pola república. “

Esperando na cela de castigo

DSCF2540 blanco e negro si

Conta Camilo de Dios a súa estadía no cárcere da Coruña na cela de castigo e á espera da condea.

Fixéronme o consello de guerra estando no cárcere da Coruña. A min pedíronme petición fiscal a pena de morte; as dúas penas de morte pedíanllas a Antonio (Pérez Barreiro) porque era maior de dezaoito ano, pero eu era menor e só me pediron unha. Foron moi humanos.

Cando entras no cárcere, unha persoa cunha condena, é segredo de sumario. Non podes recibir visitas, nin podes escribir nin podes recibir correspondencia. Botas tres meses aislado, nunha celda que non da ao exterior, que non ten ventás e che acenden a luz un pouquiño pola noite, outro pouquiño á mañá e outro pouquiño ao mediodía para que comas dez minutos, e danche auga. Neses dez minutos tes que comer, lavar o prato e despois lavarte tu no prato porque non tes outro sitio. Nas celdas de aislamento, neses tres meses, non hai duchas nin nada. Despois si. O día que nos sacan da celda, envolvemos o petate: unha colchoneta, unha manta. Pos a manta tendida, fanche dobrar a colchoneta, atar as catro puntas e metes os zapatos, os calcetíns e toda a roupiña que teñas. Atas as catro puntas da manta con toda a roupa, colles a manta ás costas deica a nave de desinfección. Deixas quedar a colchoneta e tu volves desnudo para a celda. Á noite vas buscar aquelo… Un olor que non se para, porque claro, aquelo é tóxico, o vapor co que o desinfectaban. Despois pasamos a unha nave onde estaban os outros presos ata que veu o xuíz.

Seguir lendo

Homenaxe a Celsa García Cabanela

Texto lido por Chuky Trillo na investidura  de Celsa Garcia Cabanela como Republicana de Honra no ano 2019

Cuando se cuenta, se usurpa la memoria de los otros…
Mi memoria o mi nostalgia me han hecho tejer hilos.
Pero no forjar cadenas.
                SIMONE SIGNORET, La nostalgia no es lo que era

“Boa tarde, en primeiro lugar quero agradecer á Comisión pola recuperación da memoria histórica da Coruña que pensase en min para presentar a Celsa nesta merecida homenaxe como Republicana de honra.

Boa tarde, Celsa, hoxe tócame falar de ti, o que me produce un pracer enorme.

Amigas e amigos: Celsa pertence a unha xeración que desde unha idade moi temperá asumiu un compromiso, un compromiso coa xustiza, coa liberdade, coa solidariedade e cos Dereitos Humanos. Coñecémonos na entrada do instituto feminino, corría o curso 71-72, eu era  delegada da miña clase e alí apareceron Celsa e Conchi. Conchi ( González) non estudaba (era a filla de Xoaquin “ O Panadeiro” veterano militante comunista), Celsa estudaba en Monelos, a partir  daquel momento o noso compromiso non daría marcha atrás.

A ditadura fascista seguía en pé, a sombría presenza da ultradereita e da policía político social provocaba que calquera modelo de organización tiña que moverse entre as sombras da clandestinidade. Os partidos políticos e as asociacións estaban prohibidos e calquera manifestación popular nas rúas provocaba deseguido a presenza das forzas armadas e en consecuencia  as cargas e detencións policiais.

Seguir lendo

LOS ESPACIOS DE RECLUSIÓN FRANQUISTAS EN GALICIA. Análisis de la población reclusa (1940-1950). Domingo Rodríguez Teijeiro

Interesante artigo publicano na revista MINIUS em 2008

“La intención del presente trabajo consiste en realizar una
aportación al debate de las cifras de presos de posguerra analizando el caso
gallego. En un primer apartado nos acercamos brevemente la constitución del
entramado penitenciario franquista en Galicia durante los años de la guerra
y que permanecerá en funcionamiento durante la inmediata posguerra; la
segunda parte constituye el análisis de la población reclusa, donde aportamos
datos tanto de las cifras totales, como del carácter de los presos (políticos,
comunes), diferenciamos entre hombres y mujeres y también en lo relativo a
su situación jurídica (detenidos, procesados, penados). La base del trabajo
la constituyen las estadísticas penitenciarias que publica a partir de 1942 el
Anuario Estadístico de España, la única fuente oficial, seriada y de carácter
general de que disponemos.”

 

Fai clic para acceder a 11.pdf

Triste conta atrás, relato de Miñones

cartas-c_0

Terribles palabras de José  Miñones, onde vai contando ós que van levando

Foi fusilado en Punta Herminia no mencer do 2 de decembro 1936

“El 22 salimos al patio 9 condenados a muerte, solos, durante media hora.
El 23 sólo salimos 4 -habían ejecutado a 5; el 24 sólo salimos 2 -habían ejecutado a los otros dos.
Quedábamos, pues, ese día, el alcalde de Sada y yo.
Al alcalde de Sada lo llevaron de mi propia celda, para fusilarlo el día 27 de madrugada (a las 4 de la mañana)
¡Qué terribles momentos pasé!
Ahora me toca a mí; y me encuentro quizá más sereno que cuando vi la desgracia de los demás a mi mismo lado, durante estos cuatro meses de Calvario.
Creo, a pesar de todo, que mi cruz ha sido la mayor.
¡Dios perdone a los que han hecho tanto mal!”

Pepe Miñones. Prisión Provincial de A Coruña,

noche del 30 de noviembre al 1º de diciembre de 1936.

de Luís Lamela

Catro mulleres: Beatriz, Juana, Mercedes e Palmira

As persoas son a estela que detrás de si deixan

Queremos lembrar a catro donas: nais, esposas, republicanas e xenerosas.

BEATRIZ

No puede creer el que suscribe que se inmole,  al amparo de un fallo judicial dado por consecuencia de un sumario instruido con notoria pasión,  a un padre de familia con tres hijos de 9, 8 y 7 años que los dejará en el mayor desamparo ya que a pesar de haber trabajado toda la vida y de haber tenido una vida modesta y ordenada no alcanzó la dicha de ver asegurado su porvenir, única ilusión de su vida

Extracto da defensa realizada por Andrés García Ferreiro.

Andrés García Ferreiro era secretario do Concello de Vimianzo, pertençía a  Unión Republicana, foi encarcerado na prisión da Coruña  e fusilado no ano 1937 por “auxilio a la rebelión”.

Os seus nenos chamábanse Asunción, Julio e Andrés. A súa muller Beatriz González Villar quedou viúva, soa, e coas contas do banco embargadas. A muller do abogado, tivo que porse a traballar e vender roupa polas feiras  “cos nenos ao cargo e a comida na fiambreira”, “pero os meus fillos  sempre dignos e guapos”.

Despois sobreviviu cun pequeno almacén de patacas na rúa do Orzán, onde  tamén vendía caixas de sidra. Os fillos foron  superando as dificultades a pesar de que de nenos tiñan que soportar os insultos por ser fillos de rojo. A nai Beatriz axudóulles sempre a mirar cara adiante.

A súa neta  Bea descríbea como “mandona e riquiña” pero “cun burato negro de pena da que non se podía librar” e  sempre perplexa ante a vida que, sen ter por que,  lle tocou vivir.

Seguir lendo

poema: O amor é indestructible

https://archive.org/details/ClaudioRodriguezFerECarmenBlancoOAMOREEINDESTRUTIBLENon

Juana Capdevielle bibliotecaria, culta, viaxeira, era de Madrid, conñecera moitos dos intectuales da súa época,- os anos trinta- casa con Francisco Pérez Carballo e veñen destinados a Coruña, foi nomeado gobernador, era de Izquierda Republicana, estudioso do Dereito e a Filosofía. Co triunfo do golpe é detido e o 20 de Julio e catro días despois é fusilado. A súa dona é apresada, levada ó cárcere e poucos días despois é secuestrada e “paseda” perto de Rábade.

Claudio Rodríguez Fer e Carmen Blanco recrean esta triste historia de amor nun fermoso poema.